Arquivo da categoría: PROCESO DE FAMILIARIZACIÓN

* SILENCIO, por favor!! Estamos escoitando ás crianzas!

Xa é o inicio do curso. A escola escoita a información que ofrece a familia sobre a actualidade de cada unha das propias crianzas. Hai moita información, o que lles gusta, o que non lles gusta, os xogos preferidos, os momentos onde parece que teñen mais sono, mais fame, o mellor momento para xogar e iniciar a escola…con toda esa información imos organizando os horarios, os espazos, os elementos e os momentos do cotiá no período de familiarización.

Escola de Sobrado, horta. Setembro

Realmente que todo empece e remate no exterior é un éxito, e que as familias poidan acompañar aos seus fillos e fillas é o mellor. Pouco a pouco a familia vai desaparecendo da escola. E as crianzas van estando cada vez mais tempo tranquilas sen elas. Como pasan mais tempo na escola vanse incorporando actividades do cotiá, como hixiene, almorzo, e as normas que lle son inherentes, que ademais pronto son asumidas e practicadas por eles e elas. Sen darnos conta imos facendo toda a nosa xornada.

Na maior parte dos casos é así. Pero hai ocasións que non todo é tan doado.
Hai nenos e nenas que teñen problemas para entrar e quedar na escola, choran cando se ven sen a súa familia, outros protestan parece que por ter algún tipo de incomodidade (sono, fame …), outros non queren saber nada de normas (lavar as mans antes de comer…), outras non toleran ben a frustración, e incluso hai os e as que protestan cando a familia os veñen buscar… Pois ben ante todas estas situacións a escola debe dar resposta. E está claro que a resposta ten que ser individualizada. Non a todos e todas lles pasa o mesmo, non todos precisan o mesmo. En ocasións a resposta axeitada pode estar en nós ou na nosa man, polo que o equipo educativo vai facendo observacións para atopar a mellor solución ao respecto, establecendo as estratexias de mellora educativas necesarias para conseguir o obxectivo proposto, analizando e axustando até dar coa solución. Mais, ás veces a solución non está na nosa man e precisamos a colaboración da familia. Cando colaborades con nós a situación mellora tanto…!!


Non debemos esquecer que hoxe en día para moitos nenos e nenas, a escola é case o único lugar onde se atopan con outras crianzas. E como nos dí o pedagogo Francesco Tonucci, a verdadeira necesidade das crianzas é xogar con outros nenos e nenas libremente. Tanto a escola infantil como as familias deberíamos telo en conta. Por iso precisamos propoñer unha variedade de ambientes para que o xogo sexa mais rico e polo tanto teñan mais experiencias de xogo e,  polo tanto,  mais aprendizaxes (relacionarse, compartir, xestionar, escoitar, cooperar, expresarse, actuar, probar, experimentar, …). A colaboración familia-escola e a atención aos intereses e necesidades das crianzas de xeito individual pola nosa parte, achéganos a poder escoitar o seu mundo interior, poder facer acompañamento a cada unha das súas conquistas confiando nas súas competencias e capacidades.

Que a pandemia non limite o xogo nin a escola !!

Moitas grazas

* Receita para os inicios da escolarización

 

Tecendo a confianza

O proceso de familiarización e inicio da escolarización é moi complexo. Na nosa escola organizamos quendas, espazos, tempos e propostas. Variamos e flexibilizamos cada elemento en base ao benestar dos e das pequenas. Todo está pensado para as crianzas. Observámolas e imos vendo como responden. Os progresos que van facendo durante cada xornada, as dificultades que se van atopando. Imos vendo o que lles gusta, o que lles gusta menos. Estamos pendentes do que supón este espazo novo e descoñecido, que pode provocar temores, a dificultade de formar parte dun grupo onde se comparten persoas adultas, os ritmos das actividades cotiás,…Témonos que ir coñecendo. Temos que ir probando. Eles e elas van confiando. Cada día un pouquiño mais.

Contamos coas familias. Son imprescindibles no proceso. Aínda que elas nos contan, non é ata que inician na escola cando podemos ver. Solicitámoslles que intenten pasar o mais desapercibidas posible dentro do espazo. Son moi importantes para as súas fillas e fillos, ofrecen tranquilidade. As crianzas xa saben que están aínda que non miren. E, parecendo invisibles, o resto do grupo non se sinte invadido. Cando non é así, debemos reconducir. Velamos polo benestar de todo o grupo.

Ter que separarse dos fillos e fillas non é doado. En moitos casos é a primeira vez. Que duro é. Hai familias que viven a separación con tranquilidade, pero tamén as hai que o fan dun xeito un pouco mais traumático. O certo é que produce inquedanza deixar aos nosos pequenos e pequenas na escola infantil, e mais cando sentimos que choran cando nos imos. Fainos sentir mal e moitas veces repensar todo de novo. É normal. A escola entende perfectamente a situación. A escola vai levando a cabo estratexias para minimizar ao máximo as inquedanzas, que son diferentes en cada quen.

Non hai receitas máxicas para superar eses primeiros momentos agás a vontade de ir facendo camiño, familia e escola xuntas, unificando os criterios cun bo traballo en equipo, coordinado e complementario, con implicación e confianza. O que está claro e que para vós e nós o primeiro son as crianzas. Démonos tempo. Fabriquemos confianza. Confiemos!

 

*Preparándonos para os inicios da escolarización

A escolarización das crianzas empeza moito antes de que se matriculen. Comeza mesmo cando as familias toman a decisión, cando buscan información sobre a escola ou mesmo cando se achegan para preguntar, para coñecer, para saber.

Son neses primeiros encontros, dende a primeira visita ata a matriculación, onde se empeza a establecer a relación entre as partes. Xorden conversas, acláranse dúbidas, coñécense os espazos, as persoas implicadas. As veces ocorren chamadas, visitas á escola, visitas ao blogue… está a comezar o proceso de familiarización!!.

Márcase unha data para levar a cabo a entrevista inicial, o máis próxima posible á incorporación da nena ou o neno á escola. Fainos falta saber e coñecer todo da crianza. Canta mais información obteña a escola, mellor será a resposta a ofrecer, con respecto ás necesidades e intereses das nenas e nenos e do resto do grupo. Tamén debemos coñecer a posibilidade e a dispoñibilidade da familia para acompañar nese tempo. Trátase de planificar o proceso de familiarización de xeito individualizado, xa que hai tantos tipos de planificacións do período de familiarización como nenas e nenos hai. Cada nena e cada neno precisan unha resposta específica e nós, como profesionais da infancia, debemos estar atentas, debemos observar e escoitar, para ofrecer a mellor resposta posible.

20160908_113809

Desfruta vendo xogar ao seu fillo na escola e anímao a participar

Ademais a escola prepara dous momentos importantes antes de iniciar o curso escolar en setembro: a xuntanza de familias e a xornada de portas abertas. A primeira ten como obxectivo compartir, entre todos e todas, diferentes aspectos sobre o funcionamento e a convivencia na escola. Esta convértese nun lugar de encontro onde compartir inquedanzas, suxestións, … que servirá de axuda as novas familias que se incorporan. Na xornada de portas abertas, a escola está aberta á comunidade: familias tanto das nenas e nenos matriculados como calquera outra interesada en coñecer a escola. Os espazos están preparados para que as familias os percorran e desfruten xogando coas súas fillas e fillos no lugar e ao xogo que prefiran.

obter infomación dos intereses das crianzas axúda a levar mellor os primeiros días

Obter información dos intereses das crianzas axuda a levar mellor os primeiros días

adaptamos os xogos para que dende o primeiro  contacto coa escola sexan os protagonistas

Adaptamos os xogos para que dende o primeiro contacto coa escola sexan  protagonistas

A partires dese día comenza xa o curso. Primeiro inician as crianzas que renovan na escola, e logo vanse incorporando os nenos e nenas de novas. Tanto unhas crianzas como as outras, precisan dun tempo para irse familiarizando. Ese tempo vaise axustando coas familias en función sempre das necesidades dos seus fillos e fillas e tendo en conta ao grupo de crianzas da escola.

Gustaríanos compartir con vós este artigo: http://www.alaya.es/2016/09/01/el-periodo-de-adaptacion-un-camino-hacia-la-libertad/

*Os inicios con confianza

_20180913_065308

Para a maioría das escolas o mes de setembro é un mes de moito padecemento pola temida adaptación. A escola infantil de Sobrado, polas circunstancias de ser escola unitaria e do rural, soe contar con prazas vacantes todo o curso, así que en calquera momento temos adaptacións, non só ao principio de curso, se non que tamén polo medio ou polo final. Esta circunstancia fixo que o equipo levase a cabo tarefas de reflexión, avaliación, búsqueda de información,…para acadar a máxima efectividade e benestar posible.

A xornada de portas abertas ofrécenos o privilexio de recoller moitas observacións das nenas e nenos, das relacións, dos intereses...

A xornada de portas abertas ofrécenos o privilexio de recoller moitas observacións das nenas e nenos, das relacións, dos intereses…

Como o facemos na escola de Sobrado?
Aínda que sabemos que nalgún estudio sobre a adaptación consideran que os menores están adaptados cando están emocionalmente tranquilos, teñen relacións sociais satisfactorias co resto dos amigos e amigas e con nos, ou participan das actividades que se lle propoñen, na escola de Sobrado non estamos totalmente de acordo con esa afirmación, polo que o primeiro que fixemos foi establecer un significado para a adaptación, xa que si non temos un criterio común de escola, non podemos facer a planificación pertinente.
O equipo da escola  considera que as nenas e nenos acadan a adaptación cando se senten libres na escola e cando o espazo lles pertence. Cando saben o que teñen que facer dende que entran, aínda que non o fagan; cando entran con gañas de xogar e están pendentes dos xogos e xoguetes, dos espazos, das sorpresas; e tamén, cando comprenden as normas da escola, aínda que as intenten saltar. Así que, para nos, o período de adaptación é o tempo que se precisa para poder confiar e permanecer con tranquilidade e seguridade na escola. Para acadar a adaptación precisamos pasar por un proceso de familiarización que vai incrementando pouco a pouco e, é
diferente para cada quen.

Uxía está contenta, recorda o ben que o pasou o curso anterior e descobre o que é quen de facer agora.

Uxía está contenta, ten bos recordos da escola e descobre o que é quen de facer agora, que antes non podía.

Que precisamos para permanecer con tranquilidade e seguridade? Cales son os ingredientes?

  • A escola debe ser divertida e interesante, ao mesmo tempo que tranquila e segura. As crianzas deben saber o que ocorre e o que vai pasar. As normas deben ser comprendidas por eles, deben ter significado, non deberán ser impostas.
  • As persoas adultas deben acompañar e facilitar, animar e reforzar, por se alguén o precisa. Observar, non dirixir e non ser protagonistas.
  • Os nenos e nenas deben entender o espazo como seu. Deben ter o poder de decidir e elixir, sentirse únicos, entendidos, aceptados e respectados.
  • A coordinación familia-escola é fundamental.

A información que ofrece a familia é fundamental

A información que ofrece a familia é moi valiosa para levar a cabo a planificación e coñecer as necesidades e intereses.

Cando todo o anterior está claro, comezamos a planificar:

  • Revisamos sempre os documentos da memoria da escola dos outros cursos para evitar repetir erros e centrarnos nas estratexias de mellora que se anotaron. Así que cada planificación é diferente. Cada curso é diferente.

    Que alegría  o reencontro na escola!

    Que alegría o reencontro na escola!

  • Analizamos información que ofrecen as familias durante as entrevistas iniciais e as observacións que fai o propio equipo. Isto danos unha idea xeral dos intereses e necesidades de cada crianza.
  • Coa información anterior organizamos os tempos, os espazos, os materiais, as actividades do cotiá,…sempre tendo en conta os principios e a metodoloxía da nosa escola: exterior todo o ano, o uso de todos os espazos dentro da escola, a liberdade de movementos, o pes descalzos, …
  • Coidamos a planificación das propostas para cada espazo así como os ambientes. Os materiais estarán colocados de xeito atractivo co que garantimos que sexan de interese para todos e todas, e favorecemos un ambiente tranquilo e calmado, coidando o noso ton de voz, cunha música agradable e envolvente e co silencio.

    Izan observando a evolución da hora o primeiro día de setembro. Que ricos os tomatiños!!

    Izan observando a evolución da horta o primeiro día de setembro. Que ricos os tomatiños!!

  • Atendemos ao noso rol de educadores. A nosa posición no espazo é de observación , facilitación e acompañamento. Evitamos o adultocentrismo. A escola é das nenas e dos nenos. Son eles os que dirixen o seu xogo cara aos seus intereses.
  • Calquera día do ano facemos o mesmo recorrido pola escola. Facemos que cada día sexa igual pero diferente. Entramos polos mesmos sitios, facemos as mesmas accións, pero colocamos materiais diferentes.
  • Instamos a que as familias estean dentro da escola dende o primeiro día. Preparamos unhas cadeiras onde deberán estar sentadas. Non deben intervir. Son observadoras e e proporcionan a seguridade que os seus nenos ou nenas precisan. No proceso, imos traballando coa familia para ir acadando pouco a pouco a distancia precisa, e o momento de marchar.

traballamos  coa familia dentro da escola. as incicacións aseguran unha atención individualizada

Traballamos coa familia dentro da escola. As indicacións aseguran unha atención individualizada das nenas e nenos.

As veces é necesario o apoio familiar e o reforzo para iniciar o xogo.

As veces é necesario o apoio familiar e o reforzo para iniciar o xogo.

Que resultados imos obtendo:

  • Observamos que cada curso as nenas e nenos de renovación entran con moita seguridade na escola, e diríxense cara aos elementos preparados nos espazos. Como non todos e todas somos iguais, hai quen precisa de un tempiño para soltarse e, que estea a familia dentro favorece o inicio.
  • As familias xa se dan conta cando deben marchar do espazo, trátase dun proceso moi natural.
  • Como facemos o recorrido polos espazos da escola como calquera día do curso, incluído a xornada de portas abertas, os nenos e nenas van recordando e familiarizándose co proceso da escola moi rápido. Xa, no primeiro día do inicio soe haber tanta tranquilidade, que a presenza das familias apenas é necesaria.

Cada un decide a que xogar. As veces solicitan o noso apoio

Cada un decide a que xogar. As veces solicitan o noso apoio

  • Cando inician os nenos e nenas novas, as familias tamén están dentro do espazo. Os seus fillos e fillas soen observar antes de actuar. Animamos e reforzamos cada achegamento. Os nenos e nenas de renovación, teñen curiosidade polas nenas e nenos novos, aínda que están mais centrados en desfrutar e xogar cos elementos das propostas presentadas.
  • Coa coordinación entre a familia e o equipo vanse levando a cabo estratexias favorecedoras da incorporación, e a continuidade ou non da familia dentro da escola.

Temos en conta que os horarios de inicio están centrados a partires dos momentos de mais interese para eles, así si lles gusta comer, iniciamos o tempo na escola un rato antes e despois de esa acción que tanto lles interesa. Si lles gusta xogar no exterior, un ratiño antes e despois. Nunca hai moitas familias xuntas ao mesmo tempo, acadando mais efectividade. A estancia na escola vaise incrementando paulatinamente.

Ten curiosidade polo divertido xogo que fan os nenos e nenas que levan mais tempo na escola.

Observa o que fan os nenos e nenas que levan mais tempo na escola.

  • A medida que imos avanzando na progresión de accións do cotiá, as nenas e nenos van comprendendo o funcionamento da escola sendo de vital importancia a colaboración das amigas e amigos dos cursos anteriores, xa que van vendo o xeito de facer.

    Ian desfruta moito no exterior. A súa xornada de adaptación planificase ao redor dese momento.

    Desfruta moito no exterior. A súa xornada de adaptación planificase ao redor dese momento.

  • Podemos dicir que en moi pouquiños días xa está asumido o proceso. Hai veces que queda algunha cuestión que se vai traballando coa familia para favorecelo.

    Daniel inicia o xogo dende unha posición natural.

    Inicia o xogo dende unha posición que domina

    O equipo da escola de Sobrado fai, dende os inicios de curso, unha pequena reunión diaria onde se poñen en común as observacións que durante a xornada se fixeron. Estas observacións fan referencia ás nenas e aos nenos, en relación ao seu xogo, ás relacións establecidas entre elas, eles e nos, os conflitos que se produciron e a súa resolución, a autonomía que posúen nas actividades do cotiá, … pero tamén analizamos a adecuación das propostas presentadas ou a organización dos espazos e dos tempos, sen esquecer o propio traballo en equipo e a coordinación que temos entre nos tratando de establecer melloras que beneficien ás crianzas e a unha escola calmada e tranquila.

    Poder xogar no exterior a diario favorece a confianza de Diego na escola.

    Poder xogar no exterior a diario favorece a confianza do neno na escola.

Esperamos que esta información axude  a acadar un proceso de familiarización o mais doado posible.

Obrigados!!

Déixovos o meu tesouro!!!

A familia observa dende a periferia.

A familia observa dende a periferia.

Algunhas familias téñeno máis claro. Outras familias non o teñen tanto. Pero o que soe ser común, é a dificultade de tomar a decisión. Supón un impacto emocional moi importante nas familias separarse das fillas e fillos. O equipo educativo da escola de Sobrado, non o esquece, e teno moi en conta, así que, pretende crear oportunidades que intenten minimizar ese impacto emocional.

 

A familia observa sen interromper. Só observar e desfrutar.

A familia observa sen interromper. Só observar e desfrutar.

Dende os inicios consideramos que as familias deben estar dentro da escola. Se poden. Cando desexen. En calquera dos seus espazos durante todo o curso escolar. Ofrecemos unha escola aberta. Teñen a posibilidade de ver como xogan, aprenden e interactúan os seus fillos e fillas. Poden coñecer e entender mellor o noso plantexamento educativo. Observan outro modo de facer, fonte de iniciativas para levar a cabo no fogar. E, o mais importante, abrir as portas da escola xera confianza e tranquilidade.

As veces temos sorte, e invítanos a formar parte do seu xogo.

As veces temos sorte, e invítanos a formar parte do seu xogo.

De todas formas, cada día estamos pendentes de establecer contactos cotiás coas familias. Cando chegan, recibindo información relevante para a xornada dos seus fillos e fillas na escola. Comprendendo a situación e axustando as accións. Cando se van, ofrecendo información que reflicta o mais salientable da xornada: ocorrencias, logros, retos, dificultades, relacións, xogos, oportunidades.

 

A familia ofrece información sobre aspectos relevantes para a xornada.

A familia ofrece información sobre aspectos relevantes para a xornada.

Para que as familias poidan desfrutar do que as nenas e nenos fan na escola de Sobrado, o equipo decidiu levar a cabo a tarefa de clasificar e seleccionar as fotos e vídeos que se sacan a diario, por mes, de cada unha das nenas e nenos da escola, que ademais son usadas para apoiar, documentar, valorar, avaliar, e establecer estratexias, que axuden a mellorar o funcionamento da escola, e o benestar das nenas e dos nenos.
Entendemos que a relación familia e escola non ten que reducirse á informacións fisiolóxicas, achegas ou recados. Isto xa vai apuntado na axenda.
A escola é moito máis!