Arquivo da categoría: O NOSO XEITO DE FACER ESCOLA

* Decálogo de boas prácticas

Cando se chega á escola de Sobrado descóbrese outra forma de facer. En Sobrado o protagonista real é o neno/a. Nós non facemos, se non que observamos o que eles fan co que nós propoñemos. A observación é a ferramenta básica e a partir dela faranse propostas educativas. A nosa voz, a nosa presenza, o noso xogo para a ser dependente das necesidades dos nenos. Ó principio resulta difícil despois de coñecer outras escolas nas que a asemblea, as rutinas, etc, prima o papel do educador como presentador pero, unha vez que se coñece esta pedagoxía o difícil é volver ao anterior”. Vanesa Gómez Rey, educadora infantil

argallando cos paus

Argallando cos paus

A coordinación entre os membros dun equipo na escola é fundamental, pero coñecendo os recursos persoais cos que conta esta escola, a nosa coordinación é fundamental. Ademais, os nosos principios metodolóxicos esixen que a práctica educativa teña unhas características específicas. Facemos un pequeno resumo, a modo de decálogo, para que se teñan en conta antes de iniciar a túa experiencia laboral na escola infantil de Sobrado.

1. Daráseche indicacións do funcionamento e da organización da escola previas a cada momento. Flexibilizarase calquera das nosas funcións para mellorar a fluidez do traballo. Presta moita atención as indicacións do outro membro do equipo, deixando as experiencias previas apartadas e empápate deste facer.

2. Deberás ocupar unha posición no espazo que che permita observar ao conxunto, sen interromper os xogos, intentando ser invisible.  Sentada na cadeira é a mellor opción. Tanto as familias como as crianzas saben perfectamente o que teñen que facer e como.

3. O teu ton de voz será mais baixo que o das crianzas. Favorecemos así o ambiente tranquilo. Fálalles con normalidade.

4. Recibiras información sobre:

– As propostas presentadas, e solicitaráseche, seguramente, colaboración para levar a cabo outras propostas en función das necesidades e intereses que se observen.
– A intervención individualizada que precisa cada quen: nas comidas, hixiene, sestas, solución de conflitos ou problemas, e calquera outra situación.

5. Escoitarás as súas demandas activamente, preguntándolles que lles ocorre, colocándote á súa altura, mirándolles aos ollos intentando entender a situación, e ofreceraslle a resposta mais axeitada posible, contando co apoio do equipo educativo, se é preciso.

6. Estarás moi atenta ao manexo coidadoso do seu corpo, do mesmo xeito que che gustaría que a ti mesma te trataran, anticipándolles todo o que lle vas facer coa máxima delicadeza, gañando a súa confianza no teu bo facer. Pretendese que a atención sexa o mais individualizada posible.

7. Confiamos nas capacidades das crianzas, polo que non limitamos os seus movementos. Se percibes que hai risco nas súas accións, deberás estar mais pendente e atenta, pero xamais limitar. As nenas e nenos coñecen as súas posibilidades e aprenden facendo.

8. Intervirás:

a). Cando te conviden a formar parte do seu xogo
b). Antes que se produza unha agresión evidente, evitando danos e establecendo as estratexias pertinentes (tratadas no seo do equipo).
c). Se fas moitas intervencións durante a xornada é preciso analizar que está a ocorrer na propia práctica educativa, revisaranse  espazos,  materiais,  tempos,…facendo as adecuacións pertinentes.

9. Recorda que a afectividade é básica nestas idades, pero serán eles e elas quen soliciten ou nos dean permiso. Non te preocupes se non che fan caso e non te teñen en conta. Iso hai que ir ganándoo co tempo.

10. Os protagonistas da escola son as nenas e nenos, nunca as persoas adultas.

Burato tapado con area

Outras achegas para mellorar a nosa practica educativa :

“ As crianzas non son todas cortadas polo mesmo patrón. Cada neno e nena é un mundo, coa súa propia personalidade e con carácter único. Respecta as diferenzas e intenta cada día coñecer un pouco mais de cada un.” Mercedes Carro, nai dun pequeno.

“O traballo do persoal da escola de Sobrado desenvolverase coa menor intervención posible. A súa labor será observar ás crianzas e elaborar propostas nos diferentes espazos considerando o que precisen e respectando as súas decisións . As crianzas son as donas da escola”. Mónica Loureiro, educadora infantil

* Algo que percibimos, sentimos, observamos … pode ser o elemento iniciador da estratexia transformadora

Creamos o presente blogue coa intención de poder compartir o noso proxecto educativo. Dar a coñecer como vemos a infancia, como entendemos o papel de docente de infantil, ou como entendemos a escola, eran os nosos obxectivos. Pensamos que as persoas destinatarias serían as familias e o entorno do concello de Sobrado pero, pouco a pouco, empezamos a recibir mensaxes de seguimento por parte de outras escolas e profesionais da nosa rede, de estudantes da Educación Infantil, e outras persoas con inquedanzas sobre o primeiro ciclo da educación infantil.

alumnado do CIFP Ánxel Casal-Montealto.

Alumnado do CIFP Ánxel Casal-Montealto.  Moitísimas grazas polo voso interese e atención.

A intencionalidade do blogue está, polo tanto, obtendo resultados. Estamos compartindo o noso xeito de traballar (e un pouco o noso xeito de ser). Pero o obxectivo non só é compartir, tamén é influír para que se produzan cambios nas miradas das familias cara os seus fillos e fillas, cara a escola e cara a nosa profesionalidade, e cambios nos profesionais da educación infantil. Tratamos de amosar que se pode facer. Que non veñen dados. Que non é doado. Que hai que construílo. Que todas e todos temos que aprender, errar, avaliar, probar, observar. Que é un constante e dinámico proceso de construción. Que a fórmula máxica é contar con mente aberta, motivación e implicación.

Menos mal que as temos a elas e a eles para recordar como se debe mirar para entender,  e  como se debe esperar. Observar e aprender.

 

Moitas veces as presas, as tensións, as presións, os tempos,… poden facer que nos esquezamos, pero pode ocorrer que algo que escoitamos, algo que vemos, algo que oímos, algo que percibimos, algo que sentimos, algo que lemos … se converta no elemento iniciador da estratexia transformadora.

O poder de transformación que exerce un libro

O poder de transformación que exerce un libro (JORGE MENDEZ BLAKE)

Para saber mais: http://culturainquieta.com/es/arte/instalaciones/item/13535-una-audaz-instalacion-demuestra-el-poder-de-transformacion-que-puede-tener-un-libro.html

* A observación e a recollida de información: o primeiro paso

 

Observación dun xogo compartido no exterior. Falan das posibilidades e da pertinencia

Observación dun xogo compartido no exterior. Falan das posibilidades e da pertinencia

Tentamos avanzar cara un tipo de escola onde se faga un continuo esforzo na personalización da resposta educativa, con ofrecementos variados, interaccións individualizadas e con marxe de actuación e elección das nenas e nenos. Para poder levar a cabo unha resposta educativa axeitada debemos antes coñecer o que se precisa, e a mellor forma de facelo é mediante a observación.

 O interese polos agochos fai que se faga un  para unha das salas de xogo interior

Hai interese polos agochos, un para o interior

Outro agocho tamén para o exterior

Outro agocho tamén para o exterior

Anotamos nos nosos documentos de centro que a observación sería a ferramenta básica do noso traballo. O método para obter información que nos axudaría a planificar, poñer en marcha, avaliar e facer seguimento, de calquera aspecto da escola.

A observación das miradas das familias no período de familiarización

A observación das miradas das familias no proceso de familiarización

Iniciamos a observación no proceso de familiarización. Momento no que intentamos estar dispoñibles para as nenas e nenos. Nós somos observadores e esperamos a que eles inicien o intercambio. Intentamos demostrarlles que estamos interesados en eles e elas, e que comprendemos a situación. As nenas e nenos van comunicando os seus intereses, as súas necesidades, os seus gustos. A partir de estas primeiras experiencias vamos planificando os espazos, os tempos, os materiais.

Observación da dispoñibilidade do equipo no crítico período de familiarización á escola

Observación da dispoñibilidade do equipo no crítico período de familiarización á escola

A medida que vai pasando o tempo e ao longo do curso, seguimos na escola facendo observacións e rexistrándoas. Observamos todo o rato, como facemos na vida mesma. Solo que a observación que facemos na escola é unha observación consciente e dirixida, ten unha finalidade. Esa finalidade é a de proporcionar estratexias educativas que lles axuden na adquisición das habilidades necesarias para o seu desenvolvemento harmónico e integral, que xunto a información que obtemos das familias, axúdanos a intervir de xeito coherente e en conxunto, en beneficio dos nenos e das nenas, para ir da man a familia e a escola.

Se  o precisan proporciónaselles envoltura para o inicio

Se o precisan proporciónaselles envoltura para o inicio

O afecto necesario para unha boa xornada

O afecto necesario para unha boa xornada

Na escola de Sobrado decidimos facer observacións por momentos da escola. Así, observamos como se fan as acollidas e despedidas coas familias, o momento de xogo e de interacción, e os momentos de de hixiene, comida ou sono. Centramos a nosa atención especificamente en aspectos motores, lúdicos, sociais, comunicativos e calquera outro que consideremos relevante e que poida influír no desenvolvemento dos nenos e nenas.

Cando se inicia a sesta na escola precisamos acompañamento e que os expertos nos conten

Cando se inicia a sesta na escola precisamos acompañamento  e explicacións dos nenos e nenas expertas

O comedor e o tentempé son os momentos mais coidados.Que ben senta facer unha comida tranquila!

O comedor e o tentempé son os momentos mais coidados.Que ben senta facer unha comida tranquila!

A observación da autonomía e o compartir no momento de hixiene.

A observación da autonomía e o compartir no momento de hixiene.

Para levar a cabo a observación na escola de Sobrado o equipo intenta non intervir, agás nos reclamen, ou sexa convinte. As persoas adultas observamos e recollemos información mediante vídeos ou fotografías, tendo en conta a non interrupción das accións que están levando a cabo as nenas e os nenos. Ao final de cada xornada expoñemos, nunha pequena reunión, os aspectos mais relevantes do día, que recollemos nos documentos de rexistro e anecdotario.

 Cóntannos o que facían observando a súa propia imaxe

Cóntannos o que facían observando a súa propia imaxe

Con toda esta información planificamos as propostas e as estratexias a levar a cabo. Todo o que observamos danos información para tomar decisións sobre aspectos relativos ao noso rol de educadores, a adecuación dos espazos e materiais, as preferencias, as necesidades, as carencias, os logros, os retos, os tempos, os apoios, as comunicacións,…e en definitiva, danos pé a establecer estratexias transformadoras.

elas e eles experimentan e víveno...

Elas e eles experimentan e víveno…

...logo represéntano

…logo represéntano.

A observación é unha técnica que na nosa escola levamos practicando dende os inicios, e que consideramos que vai mellorando coa práctica. Tratamos que sexa obxectiva, e que se centre en feitos, sen prexuízos, por iso a compartimos entre a parella educativa a diario.

Observamos aos nosos amigos e amigas

Observamos aos nosos amigos e amigas…

 

...dende calquera altura

…dende calquera altura!!

Nun principio considerabamos que íamos a ser nós, como equipo educativo, as persoas observadoras, pero, démonos conta que todos e todas somos á vez suxeitos que observan e obxectos da observación.

Todos e todas observamos a todas e todos. Así, observamos aos nenos e nenas, que á súa vez, nos observan a nos; observamos ás familias, que nos observan a nos, aos seus fillas e fillos, e a relación que teñen con nos; observámonos entre os membros do equipo de traballo; obsérvannos as persoas que forman parte da comunidade educativa, e nos tamén os observamos a eles e elas. É, polo tanto, un mundo de observacións recíprocas, que serán tratadas en futuras entradas deste blogue.

Con paus xogaban a cabalos e fixemos os cabalos...

Con paus xogaban a cabalos e fixemos os cabalos…

... tiñan interese polo que había dentro do moble e fixemos espazos de xogo dentro...

… tiñan interese polo que había dentro do moble e fixemos espazos de xogo dentro…

...precisaban apoio e cun pau solucionouse...

…precisaban apoio e cun pau, solucionouse…

Caixóns para abrir

Caixóns para abrir, teñen moito éxito

O xoguete mais interesante

O xoguete mais interesante

Como profesionais da educación infantil, sabemos que debemos velar polo desenvolvemento físico, afectivo, social e intelectual das nenas e nenos, da nosa escola, en estreita colaboración coas familias, pero non só iso, senón que tamén deberemos ter en conta a planificación educativa, a organización dos tempos e traballo do equipo e as interrelacións coas familias e a comunidade. Debemos, polo tanto, estar capacitados para facer observacións e decidir en que nos debemos centrar.

* Sen zapatos na escola

 

IMG_4203

A decisión de poder andar descalzos na escola de Sobrado aparece xa nos primeiros días da nova reapertura da escola, alá por setembro do 2016. Compártese entre o equipo as sensacións de calma e tranquilidade que se experimentou ao observar nunha das escolas desta rede, a algunha compañeira referente, sen calzado na súa escola. As connotacións que transcendían dese feito eran moitas. A mais importante: unha práctica educativa diferente.

IMG_5896

Na escola de Sobrado tamén o queremos  levar a cabo. Andar descalzos na nosa escola significa: 

Comodidade: Moitas persoas adultas sacamos os zapatos cando chegamos á casa, despois dunha dura xornada de traballo, nos espazos de confianza, onde estamos seguros, onde gozamos… sacar os zapatos significa poñerse cómodos, estar a gusto, estar seguros, polo que na escola de Sobrado decidimos que esa era unha práctica interesante para permitir.

preparamos os pes para entrar na escola

Preparamos os pes para entrar na escola

Respecto e hixiene: a escola é das nenas e dos nenos, e o chan da escola é o espazo privilexiado de xogo. Respectamos o seu espazo cando andamos por el sen zapatos, con calcetíns, cun calzado especial ou mesmo con calzas cubrezapatos, si estamos pouco tempo. Alí déitanse, corren, poñen as mans, os pes, e incluso a boca, e convén que estea limpo, polo que suxerimos ás familias que anden tamén sen zapatos, que respecten esa práctica. Cando saímos ao exterior, que o soemos facer todos os días sen importar a climatoloxía, utilizamos botas. Tamén temos un lugar planificado para iso.

as familias sen zapatos dentro da escola

sen quitarnos os zapatos non entramos no espazo de xogo

Sen quitarnos os zapatos, non entramos no espazo de xogo

Experimentación: Aos nenos e nenas gústalles quitar os zapatos, ou incluso os calcetíns. É un modo de experimentar co seu corpo. Tamén se sente cos pes. E cando se lles e priva desa experimentación, estáselle eliminando a posibilidade de adquirir novas sensacións e experiencias que contribúen dun modo moi importante ao seu desenvolvemento.

20180109_10343620180129_103633
Saúde e benestar: andar descalzos ou mellor sen calzado, asegura o fortalecemento e seguridade dos seus movementos. Seguro que con zapatos anda mais rápido e mellor, pero non é real. Non temos presa.

IMG_394520180112_101021
Cal é a razón pola que en moitas escolas e moitas familias estean empeñadas en que os nenos e nenas anden calzados?
As respostas mais comúns están baseadas en mitos.
Antes dicíase que os pes tiñan un mellor desenvolvemento cando se levaba calzado dende moi pequenos. Hoxe en día sábese que, andar descalzos ofrece moitos beneficios como a corrección dos desequilibrios nos movementos, fortalece os pes, os seus músculos e articulacións, mellora o equilibrio, entre outros.

pintar cos pes

experimentar cos pes

Experimentar cos pes

Outra razón pola que algunhas persoas adultas se empeñan en que estean calzados é para que non se arrefríen. Nada mais lonxe da realidade. As persoas expertas aseguran que os arrefriados veñen cando ocorren á vez, virus con frío, no tracto respiratorio. Nada que ver teñen os pes, de tódolos xeitos cuns calcetíns quentiños estaría todo solucionado.

IMG_5413probando calzado dos adultos
Como docentes, non ter que estar pendentes do calzado ou dos pes descalzos das nenas e dos nenos e poder centrarse no importante, axuda a mellorar a nosa profesionalidade.

Aquí vos deixamos algunha documentación e páxinas de interese:

http://revistas.ucm.es/index.php/RICP/article/view/RICP0707120027A/18634

(DESCARGADE O FICHEIRO PDF )

https://www.bebesymas.com/desarrollo/ninos-descalzos-mas-inteligentes-y-sobre-todo-mas-felices

http://elblogdelpodologo.com/category/bebes/

https://mejorconsalud.com/beneficios-de-caminar-descalzo-que-desconocias/

https://babytribu.com/la-importancia-peques-desclazos/

 

* As festas, os días especiais e as celebracións na escola de Sobrado

IMG_0887 IMG_0366 IMG_1721 IMG_6148 IMG_5873 IMG_6242                Algunhas propostas de xogo no espazo da sorpresa

Na escola de Sobrado todos os días son especiais. Cada día é diferente ao anterior. Cada día hai unha sorpresa. Elas e eles xa o saben.

IMG_6090IMG_637220160920_10352720170619_123842                 Compartimos, reutilizamos, coidamos, gozamos!

Cada unha das accións, propostas, sorpresas están impregnados de temas transversais. A igualdade, a paz, o respecto polo medio natural, o desenvolvemento persoal, respecto pola familia, pola amistade pola cultura e as tradicións, o gusto pola lectura, o rexeitamento das violencias,.. Para que o imos celebrar de xeito puntual un día determinado se non é significativo para os nenos e nenas?

IMG_5970IMG_6326  IMG_6215 IMG_6347IMG_6008 IMG_6448               Leemos, observamos, manipulamos, experimentamos!

Participan nas festas e celebracións? Son realmente felices as nenas e os nenos nas festas? Son protagonistas na escola? As celebracións atenden ás diversidades e as especificidades de cada unha das nenas, nenos ou das súas familias? Cal é o papel do educador e da educadora na celebración? Como inflúe na actitude dos nenos e nenas que as familias estean nas celebracións da escola?…Estas son algunhas das cuestións que nos formulamos.

 

IMG_6424 IMG_6422 IMG_6573 20171205_112037           Inventamos, sentimos, coidamos!

O feito de coñecer o que ocorre na escola dende que os nenos e nenas entran ata que saen prodúcelles unha enorme tranquilidade. Fai efectivo o seu desenvolvemento en tódalas dimensións e permítelles construír os referentes afectivos con adultos e iguais, cos diferentes elementos, espazos, estruturas temporais, percepcións corporais, emocións, coñecementos e estratexias. E, se isto se da nun ambiente cheo de afecto, onde se potencie a súa autonomía e se favoreza o protagonismo das nenas e dos nenos durante tódalas as xornadas na escola, as aprendizaxes serán de maior calidade. Por todo isto, non celebramos!.

IMG_0108 20171222_103708             Vemos, oímos, sentimos e amamos!

Permitimos compartir todo isto coas familias e co entorno durante calquera dos momentos da xornada e calquera día do ano, sentadas na cadeira en calquera dos espazos, para observar mellor e non interromper o xogo delas e deles, que son os protagonistas reais da escola.

Observamos, escoitamos e desfrutamos.