Categoría: BOAS PRÁCTICAS EDUCATIVAS

Horta solidaria

A Escola Infantil de Fene Barallobre invítanos a coñecer a súa proposta de horta solidaria

Á nosa escola é aberta á comunidade educativa e participativa coas familias, concienciada no respecto ao medio ambiente, na reciclaxe e no traballo diario con elementos naturais do noso contorno próximo. Na escola fomentamos nas cativas e nos cativos actitudes de colaboración, respecto e cooperación, ademais de inicialos na interiorización do concepto de autoconsumo. Do mesmo xeito, dende a escola potenciamos a educación medio ambiental e para a saúde familiarizando ós nenos/as coa práctica de levar unha vida saudable, así como conciencialos na importancia da conservación do medio natural próximo.

Por este motivo, o equipo educativo da escola valoramos positivamente desenvolver esta proposta titulada “O Noso Horto Solidario”, xa que resulta imprescindible favorecer nas meniñas e nos meniños o coidado e o respecto á natureza, así como dar valor a empregar elementos naturais e reciclados de xeito cotiá que posibilitan a importancia dos recursos naturais.

O horto da escola está localizado nunha pequena parte do espazo exterior da escola enriquecendo deste modo a zona verde da mesma. Temos dous tipos de hortos; un horto vertical e outro horizontal. Ámbolos dous hortos están construídos con técnicas e materiais reciclados para a súa creación contamos coa colaboración do Proxecto de Voz Natura.

O horto vertical, realizouse aproveitando botellas e garrafas de auga, así como con botas de auga vellas proporcionadas polas/os cativas/os para colgalas no enreixado do patio e plantar diferentes plantas aromáticas como ourego, lavanda, tomiño e romeiro e cultivar amorodos, perexil, pementos e tomates “cherry”.

O horto horizontal, elaborouse reciclando palés decorados polas nenas e nenos. Xogando coas distintas formas de colocar os palés reutilizados cultivaremos leitugas, cenorias, tomates, repolos, coliflor, brócoli, cebolas e amorodos.

As nenas e os nenos realizan o procedemento de plantar os diferentes cultivos no horto en colaboración coas familias, sendo tamén os encargados do seu coidado e regado cotiá, así como da recollida da colleita. Do mesmo modo, fomentarase o coidado polo medio ambiente, realizando tarefas de recollida de lixo e plásticos no horto, e resto do patio.

Unha vez recolectado todo faise unha doazón á Cociña Económica.

O outono unha estación para os cinco sentidos

 

Coa caída das primeiras follas no patio e coa recollida dos primeiros froitos do outono, na EI de Meira decidimos plantexar propostas de xogo e experiencias a partir dos materiais que o outono nos proporciona

No patio exterior da escola organizamos un espazo ambientado con elementos e propostas otoñais, consideramos que este espazo é o idóneo porque  posibilita que as nenas e nenos  esteñan en contacto directo coa natureza,  percibindo e vivenciando en primeira persoa multitude de sensacións e experiencias que se desenvolven na súa contorna máis inmediata, observan como  se vai transformando a paixase, os sons e os efectos do vento…os pequenos animais que nos rodean….O outono é unha estación cun gran potencial pedagóxico que nos permite ser vivenciada cos cinco sentidos: vista, oído, cheiro, gusto e tacto.

A través da vista  van apreciando na contorna como mudan as cores.

A través do oído, vivencian o asubío do vento, o cruxir das follas secas ao ser pisadas.

A través do cheiro: arrecenden ese cheiro dos primeiros días, a terra mollada despois dos meses de verán e os cheiros dos diferentes produtos e materiais.

A través do gusto: saboreando zumes e degustando puré de cabaza, biscoito de noces, castañas cocidas e asadas.

A través do tacto: manipulando toda clase de froitos e elementos propios da estación: noces, avelás, castañas, cabazas de tódolos tipos e formas, mazás de tódalas cores, mandarinas, pinas, madeiros, cortizas, follas…

Actividades a desenvolver hai tantas como poidamos imaxinar, e as experiencias propostas deron para multitude delas, tanto programadas como improvisadas: trasvase de froitos, rastrelado de follas, cata de noces e castañas…etc

Así os máis pequenos/as desfrutaron rompendo e pisando as follas secas rodeados de cabazas e outros elementos, facendo mandalas  coas follas e as pedras O vento que nos acompañou estes días facía mecer as teas penduradas do teito do patio

Cos medianos fomos máis alá, pois preparámoslles unha mesa outonal con cortizas, pinas, mazás de diferentes cores e diferentes tipos de follas. Tamén desfrutaron do trasvase destes froitos, xogando coas texturas, coas formas, cos tamaños, enchendo e baleirando cestos de bimbú, caldeiros e carretillas, polo que traballo houbo dabondo!

Para tomar folgos degustamos dunhas mazás doces e doutras non tanto!

Para desconectar de tanta labor puxémoslles un recanto “zen” con madeiros e pedriñas diferentes para apilar  e camiños para percorrer.

Agochar elementos foi outra das actividades propostas pois tiveron que ir descubrindo diferentes elementos outonais que as educadoras foron agochando detrás de cortizas e madeiros. Todo un descubrimento!

Tamén se lles ofreceu un cestiño con cogumelos de diferentes tamaños e texturas o contacto con estes…foi un tanto peculiar!

Os máis grandiños tamén tiveron os seus obradoiros e xogos, disfrutaron coas carretillas de aquí para aló, rastrelando as follas que o vento non paraba de arrancar! Vai ser cousa de nunca acabar! e, para repoñer forzas xantamos un biscoito de cabaza

Unha compañeira levou ourizos de castaña e foi todo un esforzo tratar de aplastalos e sacarlles proveito!

Convidade aos nenos e nenas a desgranar unha mazorca; a arrancar as pipas a un xirasol; a facer xogo heurístico con estes produtos; a crear un cordón otoñal con eles; a observar o ciclo da castaña…é toda unha experiencia!.

O dito: “o outono unha estación para os cinco sentidos” . Neste vídeo amosamos como quedou organizado o espazo cos distintos materiais.

 

Vida cotiá no exterior

 

Cada vez son máis as propostas para pensar os espazos exteriores como prolongacións das aulas interiores, a pandemia puxo sobre a mesa a necesidade de repensar estes espazos. Os que traballamos na escola infantil sabemos que xa non é unha necesidade de índole sanitaria senón unha necesidade propia das nenas e nenos en crecemento: do seu desenvolvemento motor, cognitivo, lingüístico e emocional. E sí, é certo que xa levamos tempo reflexionando sobre as zonas exteriores, en torno ás necesidades estrutuais atreveriamonos a dicir que toca avanzar un pasiño máis e incluír non so as posibilidades de xogo que ten o exterior tamén as posibilidades que ofrece para o desenvolvemento das rutinas diarias. Cantas escolas ofrecemos a froita da media mañá no exterior? Algunha organiza o xantar no xardín? Dormen as nenas e nenos na herba ou nalgunha zona confortable deseñada para o descanso? Algún punto de auga que a maiores da riqueza sensorial que ofrece para xogar permita ser un punto para favorecer a hixiene das nenas e nenos?

 

 

 

Na nosa escola imos facendo pequenas propostas pero queda moito camiño por diante para que se configuren como piar do noso proxecto educativo, aínda que as tímidas ocasións nas que planificamos momentos cotiáns no exterior, case sempre de xeito espontáneo porque o día está agradable e apetece estar máis tempo fóra, o reporte é moi positivo. As nenas e nenos viven a experiencia relaxados e o ambiente invita a compartir o momento sen présa, agradecendo a oportunidade de sentir o exterior.

E sendo a experiencia tan positiva, por que non volvelo hábito e non excepcionalidade? Pois supoñemos que son barreiras psicolóxicas difíciles de sortear ou dificultades organizativas que soamente nos permiten saírnos da nosa zona de confort de cando en vez… non?

Rematamos cun desexo, xa que o COVID-19 nos trouxo un protocolo que xustifica a vida no exterior, oxalá que para todas as escolas novas que se constrúan se teña en conta a inmensidade pedagóxica do exterior. Estar no exterior non é un estar por estar, é un estilo educativo do que queremos formar parte.

Para conseguilo é importante contar no deseño das escolas coa implicación dos arquitectos e cada vez xorden con máis forza proxectos de escolas onde arquitectura e educación van da man, proxectos que teñen en conta a luz e a ventilación natural, os espazos para gran e pequeno grupo, a posibilidade de tránsito libre para o alumnado, as zonas exteriores amplas, verdes e con sombra, con recunchos para multiplicar as posibilidades de xogo das nenas e nenos, espazos para compartir coas familias ou materIais versátiles porque, no 0-3 especialmente, o momento evolutivo non é o mesmo no inicio, durante ou a final do curso.

                                                                                                  ESCOLA INFANTIL VIGO VALADARES

O MOMENTO DO DESCANSO NO ESPAZO DOS BEBÉS

foto descanso 1
Escola Infantil Ferrol-Esteiro

Cando nos plantexamos a modificación dun espazo na escola e, neste caso do espazo de sesta na aula de bebés, temos que analizar e concretar cal vai ser a mellor distribución do espazo e dos elementos dos que dispoñemos para a súa organización.

É preciso facer unha xuntanza previa coas familias para argumentar cal vai ser a nova disposición do espazo e o por que do queremos levar a cabo explicando a importancia e os beneficios que vai ter para os seus fillos e fillas. Podemos aproveitar a xuntanza inicial de curso por aula ou ben a xuntanza do primeiro trimestre para expoñelo e coñecer a súa opinión.

É importante, antes de facer o cambio, analizar varias cuestións;

– Por que trasladamos aos bebés do berce ao colchón?

– Cando é o momento no que facemos o traslado do berce ao colchón?

– Cal é o rol do adulto en todo o proceso?

– Cal é o beneficio do mesmo para todos os implicados?

– Por que trasladamos aos bebés do berce ao colchón?

O colchón no chan, nun inicio colocase para que o bebé poida moverse con liberdade sen que resulte un perigo para o mais pequeno. É unha forma de que o neno ou nena interactúe co ambiente e comece a coñecer o seu entorno máis próximo, neste caso a aula de descanso da escola.

– Cando é o momento no que facemos o traslado do berce ao colchón?

O colchón no chan non se soe poñer para que durma nas súas primeiras semanas de vida, onde o neno ou nena pode correr risco dos demais iguais, posto que aínda non é quen de controlar os seus movementos. Nun primeiro momento, soemos empregar o berce como alternativa ao colchón no chan.

Non hai un momento preciso nin unha idade concreta para facer o cambio, neste caso como en tódolos cambios que se producen na escola en canto ao espazo, temos que ter en conta o momento evolutivo dos pequenos e pequenas. Cando consigan desprazarse sen axuda, ben co arrastre ou gatexo e sexan capaces de chegar ao colchón por sí sós podemos proceder ao cambio.

– Cal é o rol do adulto en todo o proceso?

Nun primeiro momento, a función principal do educador ou educadora é preparar o espazo de tal xeito que sexa seguro para os máis pequenos e pequenas.

Asegurarémonos que cando coloquemos o colchón no chan que este esté ben aillado e que teña unha superficie branda ao seu carón para que o neno ou nena poida baixar e subir sen ningún tipo de perigo.

O espazo debe estar decorado de xeito sinxelo e ordeado, empregando cores claros ou neutros de xeito que a estancia dos bebés sexa prancenteira, transmita tranquilidade e que sexa un espazo para desprazarse libremente. A importancia da orde radica en axudarlle ao pequeno ou pequena a ter puntos de referencia para poder ubicarse dentro do propio cuarto de sesta, por iso non convén demasiado mover os mobles de sitio, pois o feito de atoparse e devolver as cousas o mesmo lugar transmítelle estabilidade e estrutura.

Recomendase que o entorno se adapte ao nivel de desenvolvemento do neno ou nena, creando espazos que permitan liberdade de movemento dende que son moi pequenos para potenciar o seu desenvolvemento integral.

Os nenos e nenas máis pequenos precisan dun ambiente que favorezca o descanso e o sono, son eles quen nos mostran determinados indicios da chegada de este momento, nos temos que observalo para coñecer cal é o “momento preciso. É moi importante empregar a información recollida das familias para poder orientarnos mentres non teñamos coñecemento das rutinas e costumes dos bebés.

O rol da educadora e educador, despois de ter claro a organización do espazo, será o acompañamento dos bebés en todo o proceso: o antes, o durante e o despois do momento de sesta.

– Cal é o beneficio do mesmo para todos os implicados?

Neste caso, temos dous axentes que se benefician directamente da reorganización do espazo de sesta, por unha banda os nenos e nenas e por outra banda as educadoras e educadores.

Nenos e nenas

Unha vez que os máis pequenos e pequenas comezan a conquistar pouco a pouco o seu corpo, e comezan a ser conscientes do uso do mesmo: mans, pernas, boca…, creando así un grado máis de autonomía, o colchón a ras do chan serviralles para poder moverse libremente e cubrir as súas novas necesidades que serán exactamente a de comezar a exercitar e practicar toda a súa parte motriz e facelo dun xeito seguro.

Deste xeito, co colchón no chan o bebé poderá entrar e saír por si só tan pronto como estea preparado para gatexar, sen necesidade de chorar ou gritar para pedir axuda. Os berces con barrotes non permiten a adquisición deste nivel de independencia.

Isto está en consonancia coa idea de que a liberdade de movemento é crucial para o desenvolvemento do neno e da nena.

O bebé aprende a delimitar o seu espazo, o seu corpo e as súas capacidades. O neno ou nena xa é un ser pensador e isto permitiralle que obteña confianza en si mesmo e chegue a dominar ben o seu corpo. Ademais, potenciase a comunicación entre iguais, a afectividade “de bebé a bebé” creando un vínculo de “coidado mutuo”.

foto descanso 2
Escola Infantil Ferrol-Esteiro

-Educadoras e educadores

Neste caso, o beneficio fundamental e máis importante é a cercanía e acceso que temos cara os máis pequenos e pequenas, o que nos permite estar preto de máis dun neno á vez podendo manter un contacto físico e visual que non nolo permite o berce.

Así, os bebés séntense acompañados e á súa vez fomentamos ese grado de autonomía, independencia e movemento libre que non poden conseguir co berce, sen esquecernos de que non é o mesmo ser autónomos que deixalos sós.

O respecto polo ritmo de cada neno ou nena é importantísimo. Algúns bebés soen durmir moito tempo mentres que outros espertan con moita asiduidade. Isto permítenos estar preto en todo momento duns e outros.

Ademais, facilita o control postural e movemento do adulto.

 

 

 

 

 

XOGAR AO AIRE LIBRE

Xogar ao aire libre é moi importante para favorecer o desenvolvemento positivo dos nenos e nenas. Non obstante, nas escolas infantís minusvaloramos con moita frecuencia este tempo de xogo nos espazos exteriores. Pensamos que as actividades por así decilo “serias” e “importantes” son as que se desenvolven dentro das aulas, e consideramos o xogo no exterior como tempo de “recreo” ou un pequeno descanso para as educadoras/es.

Atopamos con facilidade razóns para non saír cos nenos/as ao patio ou ao xardín, cando noutros países cunhas condicións metereolóxicas moito máis adversas que as nosas, os pequenos/as saen a xogar ao exterior diariamente e teñen moito máis contacto coa natureza.

Porén cando os espazos exteriores das escolas están ben pensados e deseñados e os/as profesionais que nelas traballamos nos facemos conscientes da importancia que teñen para os pequenos/as, o xogo ofrece oportunidades ilimitadas de experimentación, de aprendizaxes de gran riqueza que non se poden substituír en espazos pechados.

EI Baiona
EI Baiona

A actividade ao aire convértese neste sentido nun gran laboratorio de aprendizaxes e coñecementos porque nos permite entrar en contacto cunha gran variedade de estímulos e sensacións: o paso das estacións que cambia a paisaxe e a nosa forma de vestir, os cambios de tempo e a temperatura que se poden dar nun mesmo día, o vento que move as follas das árbores e nos acaricia as meixelas, a posición do sol que cambia durante o día, as sombras.., as nubes que atenúan a luz do sol…,o sol que seca a herba mollada…,a auga da chuvia que forma as charcas…, o roce das plantas, o canto dos paxaros, o ruído dun avión, o olor da herba ou das flores…etc.

EI Meira
EI Meira

Os espazos exteriores constitúen ademáis un hábitat privilexiado do xogo libre, que nos permite gozar da liberdade de movementos, do pracer de correr pequenos riscos en espazos máis amplos, máis irregulares e con novos retos, así como xogar e experimentar con elementos como a area, a terra, ás follas, a auga…,dun xeito diferente e moito máis enriquecedor que no interior.

IMG_4838

O xogo ao aire libre favorece tamén a socialización e o traballo en equipo xa que se exercitan habilidades tan importantes como negociar, compartir, cooperar…, manterse xunto aos outros nenos e nenas ou buscar a soidade, compartir xogos ou quedarse tranquilamente observando, alonxarse do adulto ou reunirse con él, etc.

EI Meira
EI Meira

Repensar a organización e os materiais que temos nos espazos exteriores das nosas escolas, así como as dinámicas de xogo que propoñemos, resulta sumamente importante, sendo necesario proxectar espazos exteriores cuidados que contemplen diferentes zonas de xogo, con elementos variados, que faciliten e enriquezan as actividades dos pequenos/as: pavimentos diferentes para poder circular, desniveis, area que se poda humedecer, auga para regar, arbustos diferentes, flores para cuidar ou pequenos hortos, árbores que cambian segúndo as estacións, elementos para o xogo motor que permitan trepar, subir, deslizarse, saltar, pasar por debaixo, metererse dentro, etc; con xoguetes e materiais que estimulen o xogo, non só caldeiros e pás, senon moldes, botes, caixas, rodas, pelotas, triciclos…etc. Cuidando sempre a estética e garantizando a seguridade.

IMG_4856
EI Muros

EI Baiona
EI Baiona

Máis información no libro:

Ritscher, P.(2006). El jardín de los secretos . Barcelona. España. Octaedro

Enderezos web de interese:

http://www.tierraenlasmanos.com/

https://elnousafareig.org/

A FOTOGRAFÍA COMO DOCUMENTACIÓN NARRATIVA

Nunha entrada anterior falabamos da observación como estratexia fundamental para poder avaliar os procesos de aprendizaxe que se dan nas nosas escolas. Para que esta observación sexa enriquecedora é necesario empregar ferramentas que nos axuden a recompilar os datos do xeito máis obxectivo posible.

A documentación fotográfica debe ser unha oportunidade de narración, as imaxes tomadas pódennos contar, revelar, encontrar, capturar, contaxiar ideas, pensamentos, accións, supón conservar a memoria do vivido, sentido, experimentado,…

A cámara de fotos constitúe unha grande retina capaz de captar imaxes e retelas, facilitando a súa visualización unha e outra vez por diferentes persoas que achegan significados e opinións con diferentes puntos de vista que nos axudan a describir a realidade.

escola-infantil-de-gondomar2

  • A imaxe amósanos unhas nenas e nenos competentes, capaces e seguros, dentro dun contexto que estimula e potencia a súa creatividade.
  • A actividade desenvólvese ao aire libre, o grupo de nenas e nenos atópanse con material variado  para desenvolver a súa imaxinación,
  • Son libres para explorar, experimentar e crear, ante a presenza do adulto, que exerce un rol de guía, nun segundo plano observando cada situación de aprendizaxe.
  • As crianzas son capaces de concentrarse no que están a facer, interésalles, gozan, estano a vivir, prodúcese unha aprendizaxe significativa. Significativa por desenvolverse nun contexto de socialización, de liberdade de movemento, de posibilidades de acción.

Con esta proposta a escola ten en conta varios aspectos recollidos no currículo;

  • Os nenos e nenas constrúen as súas aprendizaxes en interacción co medio. Dependendo da calidade da interacción que establezan co medio, así será a calidade da súa construción.
  • A organización dos espazos debe garantir a súa flexibilidade, é dicir, debe posibilitar que non todas as nenas e nenos fagan o mesmo ao mesmo tempo, e tamén debe permitir unha variedade de usos dos diferentes espazos ao longo da xornada e mesmo ao longo do curso.
  • Os espazos exteriores deberán ser obxecto do mesmo coidado e planificación que os interiores, explorando as diversas posibilidades de aprendizaxe e interacción que ofertan, sobre todo nuns momentos en que a actividade se desenvolve maioritariamente entre iguais, libre da carga dirixista do adulto.
  • Deberán propoñerse situacións educativas que ofrezan múltiples posibilidades de percibir, actuar, experimentar e descubrir, aproveitando, deste xeito, a capacidade das nenas e nenos de aprender a través dos sentidos, actuando, manipulando e experimentando con obxectos e materiais diversos.

A documentación sistematizada das propostas e actividades que os nenos e nenas realizan na escola infantil constitúe unha parte importante do noso traballo educativo. As experiencias recollidas en imaxes posibilitan unha análise e avaliación continuas de cada un, da calidade das propostas e da posición da educadora, á vez que permiten poder compartir o noso traballo, con inmediatez e axilidade, coas nosas compañeiras, familias e outros profesionais.

Equipo de traballo da Escola Infantil Haurtzaro.

CONSTRUÍNDO A IDENTIDADE

“A construción da identidade é unha necesidade afectiva (sentimento), cognitiva (conciencia de se mesmo e do outro como persoas diferentes) e activa (conciencia de facer e dicir). É unha necesidade tan vital e imperativa que se non se satisfai, non é posible a saúde mental.”

Vicenç Arnaiz

Na presente entrada recompilamos unha serie de propostas que se están a desenvolver no conxunto da Rede, como colección de recursos para axudar a forxar a identidade a través das palabras, das historias, dos obxectos, dos relatos,.. na que é imprescindible, unha vez máis a colaboración, implicación e colaboración das familias. Non debemos esquecer que a toma de conciencia da nosa individualidade está estreitamente ligada ao sentimento de pertenza a unha comunidade, neste caso a escola.

escola-infantil-de-o-valadouro“Así vou crecendo”

Libro que se elabora en colaboración coas familias no que recolle a evolución da nena e do neno ao longo dos seus tres primeiros anos tanto na escola coma no ámbito familiar. É un recurso moi interesante como documento de avaliación do desenvolvemento global da crianza e pode axudar na transición ao segundo ciclo.

“A bolsa afectiva”.

Bolsa coas pertenzas das nenas e dos nenos. Coa colaboración e participación das familias, elabórase un coxín transparente (bolsas grandes de conxelado que teñen peche, onde as familias introducen obxectos que se identifican coa crianza (un pano, un chupete, unha foto da familia, un peluche…). Este coxín está ao alcance da nena ou do neno, o que lle permite usalo cando precisa dalgún dos obxectos que o conforma.


escola-infantil-a-fonsagrada1“Construímos as nosas caixas”

Construción de caixas individualizadas coas familias para realizar xogos psicomotrices, actividades de asemblea. A realización da actividade pode desenvolverse na casa ou nalgún obradoiro destinado para tal fin.

“O libro viaxeiro “cats

Esta actividade consiste en construír entre todos un libro onde, coa colaboración e participación das familias, se potencia coñecer á crianza dentro do seu ámbito familiar, con anotacións que a familia fai das súas preferencias, comidas preferidas, xoguetes, lugares onde xogar, animais de casa, … constitúe un emocionado reportaxe de contextos de moito contido emocional.


escola-infantil-de-poio“As miñas cousas teñen o seu lugar na escola”

Identificación do cepillo de dentes, da cunca de beber, da caixa para gardar a roupa, colocar os babeiros. Son actividades cotiás onde se favorece que as nenas e os nenos teñan un lugar onde deixar e recoller as súas pertenzas. Enriquece a proposta que son lugares (sitios, caixas, bolsas…) que previo ao uso que se lles dá (que pequenas e pequenos deixen ou recollan alí as súas cousas), elabóranse en colaboración e participación das nenas e os nenos e en moitos dos casos coas súas familias.

“A miña foto na asemblea”escola-infantil-a-bola1

A asemblea é un encontro co grupo de crianzas da aula onde se favorece a comunicación e a escoita activa das nenas e os nenos, no corro dáse un momento para que a través das súas propias fotografías identifiquen a súa imaxe.
Estas deben ser en formato grande para que facilite a identificación da nena ou neno e das súas compañeiras e compañeiros.

“As nosas caixas-espello”.

Son caixas pequenas onde se poden atopar as fotos das nenas e dos nenos e da súa familia en diferentes lados da caixa, no fondo desta un espello pegado onde a nena e o neno pode ver a súa imaxe reflectida.


escola-infantil-de-xinzoEspazos propios
.

En case todas as aulas, podemos encontrar un lugar onde se visualiza e dá en valor as producións das nenas e os nenos. Ben a través de creacións propias (murais, manualidades..) ou ben a través de fotografías que mostran actividades menos duradeiras (construcións, talleres, sesións de psicomotricidade…).

“O noso libro de aula”

A documentación fotográfica forma parte do noso día a día, o obxectivo é sempre ter ferramentas de avaliación e de autoavaliación, no camiño, estas materias fotográficos forman parte de espazos dentro da aula, nos corredores ou espazos das familias e noutras ocasións, forman parte dun libro que axuda ao equipo educativo a proxectar ás familias o traballo diario coas súas fillas e os seus fillos. Adoitan formar parte da biblioteca de aula, xunto outros libros viaxeiros relacionado coas vivencias persoais das nenas e os nenos.


escola-infantil-de-gondomar1“Espazo para compartir coas familias”
.

Recanto na aula no que se colocan as fotos da nena e o neno e as súas familias á súa altura onde poden manipulalas, compartilas, interaccionar cos demais… As familias adoitan traer fotos das persoas máis achegadas á crianza (avós, irmáns, tía,..), o que axuda á nena e ao neno a identificarse no seo da súa familia.


“Que estamos facendo? A miña imaxe en pantalla”

Esta actividade consiste en gravar as nenas e os nenos na súa actividade cotiá (xogando, comendo, falando, na asemblea, escoitando un conto, cando chegan coa súa nai ou o seu pai…) e logo velos todos xuntos ou por grupos a través do proxector.
Permite que nenas e nenos se recoñezan a se mesmo e aos seus compañeiros e tamén favorece a identidade dentro do grupo-aula.


cats (1)“O protagonista da semana”

Nesta proposta a nena e o neno ao longo da semana é o protagonista de actividades variadas que xiran en torno á súa persoa: colocar as fotos das súas compañeiras e compañeiros, ser o primeiro no tren, recibir a visita da súa familia na escola, (pode ser a nai, pai, ou ambos os dous, un avó ou irmán) que contan ao resto da clase cousas da nena ou neno protagonista,…



escola-infantil-de-baiona-3“A caixa dos tesouros”

A caixa é decorada pola crianza e a súa familia, e entre eles deciden cales son os ” tesouros” que se poden atopar dentro cando abrimos a caixa (un anel, un espello, unha caixa de música, unha moeda do avó, un pano da irmá,..). Os obxectos son presentados e compartidos co resto de compañeiras e compañeiros da aula. Enriquece a actividade que a propia familia da crianza comparta ese momento de presentación dos seus tesouros na aula.

Estas actividades son unha pequena mostra do traballo desenvolvido ao redor da construción da identidade da crianza, o nexo de unión a todas elas parte dun ambiente cálido e amable, a seguridade afectiva, o respecto polos ritmos de cada pequena e pequeno, e por suposto, a confianza no sentir e no facer de cada nena e neno.

O COIDADO E A ATENCIÓN PERSOAL

A relación coa crianza constrúese durante as atencións individuais (cambio de cueiros,comida, sesta, hixiene,…), soamente cando a crianza  está satisfeita, cun trato amoroso e atento por parte de nai, pai, educadora, só entón, a pequena e pequeno moverase e explorará o mundo con alegría. Emmi Pickler

escola-infantil-de-silleda-1As educadoras e educadores corremos o risco de pasar ás presas polos momentos dos coidados persoais, preocupados en atender a todo o grupo, en que as nenas e nenos teñan experiencias creativas, estimulantes, novidosas, sen darnos conta, en moitas das ocasións, de adicarlle os tempos necesarios para que sexan encontros entre o adulto e a crianza tranquilos, seguros e gratificantes.

É por iso, que nos apetece compartir convosco este vídeo da experiencia de Loczy, que de seguro moitas e moitos de vós xa coñeceredes, que nos axuda a recordar que non é suficiente con prestar atención e falar coas crianzas, temos que dar un pasiño máis, ser quen de manter un diálogo , ter unha actitude de escoita activa e saber agardar unha resposta da nena e do neno.

escola-infantil-de-burelaSomos conscientes que o número de crianzas por aula non axuda a primar estes momentos, pero temos o convencemento que  tomar conciencia da súa importancia, axudará a que cada vez os momentos de coidado e atención individualizada teñan máis peso ao longo da xornada, dando o tempo necesario para favorecer o seu desenvolvemento autónomo (que non acelerar as súas adquisicións), xerando os espazos adecuados que garantan a liberdade de movementos,…

Emmi Pikler insistía:

.- Na importancia de ter confianza nas capacidades das nenas e dos nenos.

.- Na necesidade de valoralos como seres activos.

.- En manter unha actitude tranquila e relaxada nos momentos de coidado persoal.

.- En vivir os momentos de atención persoal como situacións pracenteiras, para garantir o benestar físico, neurolóxico e psíquico da crianza.

As propias iniciativas xeran na nena e no neno gañas de aprender, son o camiño da socialización das relacións e producen o sentimento de ser persoa“.

escola-infantil-de-mondonedo

Volveremos a falar desta proposta metodolóxica, por considerala un dos eixos fundamentais do tempo das crianzas nas nosas escolas: cheo de afectos, coidados e experiencias que impregnan de cotianidade a vida das nenas e dos nenos.

OBSERVAR: ALGO MÁIS QUE MIRAR

Entre as profesionais e os profesionais da Educación Infantil, é acordado e unánime falar sobre valores educativos como a liberdade, autonomía, diversidade, complexidade… Pero tamén é certo que existen distancias entre, o decidir, o facer, o crer e o sentir. Distancias que marcan a diferenza entre unha actitude educativa coherente ou incoherente. Estes abismos sempre se dan, pero o importante é tomar consciencia sobre eles para intentar acurtar as distancias.

Nesta liña tamén é importante analizar que aspectos persoais ou do entorno nos impiden mudar a nosa práctica cando é fundamental mellorala de cara unha atención educativa de calidade.

Tal como establece a orde do 25 de Xuño do 2009, no seu artigo 20, a observación directa e sistemática constitúe unha das principais técnicas e fontes de información do proceso de avaliación, por iso convidámosvos a ler: “observaralgo-mais-que-mirar

A lectura do texto suxírenos repensar sobre as seguintes cuestións:

  • Ofrecemos ás crianzas modelos de conduta axeitados cando lles dicimos: “non podes nin debes morder” pero non o que esperamos delas ou deles?
  • Indicamos cal é o comportamento axeitado, ou limitámonos a sentalos a pensar?
  • A empatía, da que tanto falamos é difícil de ser entendida e practicada por nós mesmos, as crianzas destas idades realmente teñen a capacidade de poñerse no lugar do outro?
Cales son as vosas reflexións?

CANDO LER É MIRAR E ESCOITAR


iria2Contar contos é unha actividade moi gratificante, non só para quen escoita senón tamén para quen narra. Dende as nosas escolas podemos e debemos aproveitar o gran interese que amosan as crianzas cara os contos e así favorecer a paixón pola lectura.

Como? A través da biblioteca do centro e as bibliotecas de aula, pero sobre todo poñendo ganas, emoción e ilusión cada vez que decidimos contar un conto.

Animar á lectura nesta etapa é relativamente sinxelo por parte de educadoras e educadores e extremadamente agradecido polas nenas e os nenos; as súas caras expectantes cando escoitan as palabras máxicas que abren paso á historia: “Érase unha vez…” “Había unha vez…” Neses momentos, elas e nós comezamos a vivir e a sentir historias que nos fan gozar, imaxinar e compartir.

A paixón por ser transmisoras e transmisores de historias parte dunha coidada selección das mesmas, que nos permita abrir unha fiestra que asome ás crianzas a mundos cotiás, a percepcións diarias, á mirada do descoñecido, a historias que fomenten a construción de valores,…

Igual de importante á selección do conto é o momento no que se conta e o espazo escollido para a súa narración. É fundamental reflexionar acerca do lugar onde as nenas e os nenos terán a oportunidade de ler, compartir cos outros e de poñer en xogo as estratexias e coñecementos previos que teñen sobre o tema de forma autónoma, exercitando o seu papel de usuarias e usuarios da biblioteca de aula e de respecto ás normas establecidas para o seu uso, por iso os contos deben ser atractivos, que inclúan o que rodea á nena e ao neno en forma próxima e novas realidades que amplíen a súa mirada. Por esta razón debedes seleccionar contos para oír, mirar, descubrir, escoitar, sorprender, tocar, ulir, etc…

montaxe_recursosEscola Infantil de A Bola

Sodes moitas as escolas da Rede que iniciáchedes proxectos de dinamización da lectura, favorecendo a colaboración e participación das familias a través das bibliotecas dos concellos e iniciativas que fomentan que a escola saia das súas aulas e desenvolva un traballo coordinado con outros axentes do entorno. Neste sentido podedes coñecer a proposta que desenvolve a Rede de Bibliotecas de Galicia a través do seguinte enlace.

foto-iriaAs vosas propostas enriquécense cada vez máis; incluíndo a dramatización e escenificación das historias, convidando ás familias a contar contos nas aulas, aproveitando os recursos do contorno levando á escola contadores de historias, ampliando as bibliotecas das aulas e do centro coas achegas das familias e propias, inventando historias a través dos contos viaxeiros, provocando a maxia e o encanto coidando os espazos onde se contan as historias, con iniciativas de préstamo de libros ás familias, dando vida aos contos a través de murais ou debuxos das súas personaxes ou monicreques, lendo e compartindo o momento do conto xunto ás nenas e os nenos,… rica variedade de accións que teñen a continuidade necesaria ao longo do curso, que forman parte do proxecto educativo de cada escola, porque non é cuestionable a enorme riqueza que emanan dos contos.