Xuntos contamos!

Na escola  tivemos sempre claro a importancia dos contos como transmisores de coñecemento, canalizadores de emocións, estimuladores de relacións e captadores da atención de nenas e nenos.

Entendemos os contos como pontente estratexia de apoio para o desenvolvemento da linguaxe oral. O Decreto 330/2009, do 4 de xuño, polo que se establece o currículo da educación infantil na Comunidade Autónoma de Galicia, no apartado de Contidos no seu Bloque 3 do punto 1.2. Currículo do primeiro ciclo, cita:

  • Observación e interese polo significado de signos e símbolos presentes na vida cotiá.

  • Descuberta e interese da funcionalidade de textos diversos.

  • Diferenciación entre as formas escritas e outras formas de expresión gráfica.

  • Interese e gozo ao mirar libros e escoitar a súa lectura.

  • Recoñecemento dos elementos básicos dos relatos escoitados ou vistos.

  • Interese por comunicar interpretacións, sensacións, emocións e opinións provocadas polas producións literarias.

  • Comprensión das situacións representadas nos relatos escoitados ou vistos

  • Identificación de diferentes xeitos de representación dramática.

  • Interese e gozo ao mirar e participar en representacións dramáticas.

img123

Durante a lectura de contos e a súa compresión con apoio dun adulto (no noso caso coa axuda do alumando do IES San Paio), nenas e nenos adquiren coñecementos sobre as accións que lles permiten identificar, describir e explicar aspectos da localización, tempo, obxectivos, persoas, accións e resultado das accións.

A importancia do desenvolvemento destes procesos permite fomentar nas nenas e nenos:

  • Unha adecuada participación nas distintas actividades que teñen lugar na aula por medio da conversación que se xera ao redor da lectura do conto.

  • As interaccións sociais con profesores e compañeiros.

  • Relacionar a nova información coa adquirida con anterioridade.

  • Potenciar a imaxinación, a creatividade e a expresión de sentimentos, ademais de explicar as reaccións ante eles.

  • E sí, o asentamento das bases para a adquisición da lectura e escritura.

Existen diversos estudos realizados desde a década dos 70 ata a actualidade que demostran que a lectura conxunta entre adulto, neste caso adolescentes, e o neno, provoca unha mellora na adquisición da linguaxe oral.

Algúns autores sinalan que as verbalizaciones dos adultos, que inclúen enunciados cun nivel maior de abstracción, aplicando estratexias de estimulación como o modelado, repercuten no desenvolvemento dos procesos de categorización, nomeamento de obxectos e elaboración de significados de palabras novas no vocabulario nos nenos menores de 3 anos.

Nesta mesma liña de investigación outros autores demostran que a aplicación da lectura conxunta de libros con ilustracións mellora o léxico expresivo e comprensivo e o discurso das nenas e nenos, e á súa vez tamén provoca unha mellora da capacidade dos adultos para realizar preguntas abertas e facer máis fluído o diálogo.

Podemos concluír, que a experiencia é enriquecedora tanto para os emisores como para os receptores.

Este texto está incluído no Proxecto “Xuntos contamos” no que colaboramos co IES San Paio.

 

A illa da calma

 

É unha actividade para nenas e nenos de un a tres anos que ten por obxecto estimular a linguaxe, a experimentación e a concentración. Hai pouco que descubrimos que procede de Elinor Goldschmied, autora do Cesto dos Tesouros e o Xogo Heurístico, para nós é máis coñecida a proposta como caixa dos tesouros, e as tres propostas teñen en común o uso de obxectos cotiás.

Consiste nunha caixa que contén diferentes obxectos e que se lle ofrece as crianzas en momentos nos que queremos conseguir que haxa calma e tranquilidade. Mentres as crianzas observan, manipulan e descobren os materiais, a educadora  esta sempre ao seu carón e favorece continuamente o diálogo. Favorece ademáis, a aprendizaxe da convivencia, iniciarse no hábito da orde, o respecto polas cousas de todos e a colaboración co adulto.

IMG-20180403-WA0017

A educadora está sentada no chan ou nun lugar baixo e o seu rol é crear expectación e sorpresa. Presenta os materiais comentando ás crianzas o que vai atopando e establecendo un diálogo cos nenos e nenas a partir das características do material.

As caixas sorpresa teñen tanto éxito que no grupo de maiores ampliamos a actividade para que eles mesmos teñan a súa propia caixa con tesouros. En certos momentos da xornada é un recurso estupendo para recuperar a calma perdida ou desexada para dar paso a outra actividade que necesariamente require dela ( coincide habitualmente co momento de comer).

DSCN1163

Os coidados da horta ecolóxica

png

 

Como son moitos os beneficios de ter unha horta ecolóxica na escola, e xa son varios cursos mellorando os seus coidados, quixemos este curso escolar recibir asesoramento dun experto no coidado da terra, e foi unha tarefa ben gratificante porque ese experto estaba dentro da nosa comunidade educativa. Martin Crusat, licenciado en medioambiente y biólogo, compartiu a súa experiencia e sabedoría co equipo da escola. A continuación sinalamos as ideas chaves da súa intervención:

  • A importancia de manter unha rizoesfera  (zona de interacción entre as raíces das plantas e os microorganismos do chan) rica e variada.
  • A rizosfera é un complexo e dinámico microambiente, onde as bacterias e fungos, en asociación coas raíces, forman comunidades únicas que teñen considerable potencial para a detoxificación de compostos orgánicos nocivos. No caso da nosa horta interésanos unha terra rica en bacterias.
  • Para manter en bo estado a rizoesfera non é aconsellable remover a terra. Cando aramos a terra estamos a provocar a morte de todos os microorganismos que estaban en capas inferiores do chan e que os expoñemos directamente ao Sol. Ademais, a terra que estaba húmida e tiña materia orgánica empeza a perder vida de novo e se reseca antes do que pensamos.
  • O compost vexetal é un gran abono; triturar cascas de ovo para proporcionar calcio; e algas mariñas (frescas) lavadas para que as nosas plantas conten con fósforo e nitróxeno, son algunhas das propostas para combatir as plagas.
  • Tamén falou do acolchado  que  é un labor complementario ao cultivo que consiste na protección dos terreos fronte á evaporación excesiva e plantas competidoras.
  • Poñer un hotel de bichos na horta para os insectos beneficiosos que  son aqueles que se alimentan das pragas habituais que adoitamos ter no xardín e no horto. Desta maneira, lograremos acabar de maneira natural coas pragas das cochinillas, pulgón, mosca branca, etc. Entre os insectos beneficiosos podemos atopar os seguintes: avispas, mariquitas, abellas, escaravellos, arañas, lombrigas, etc.
  • Ah! e tamén nos falou dunha vermicompostera e das marabillas do humus de lombriz,… darémoslle unha pensada pero cos gusanos de seda cremos que xa temos bastante!

Só nos queda agradecer a Martín o seu tempo e os seus consellos de experto, a verdade é que pensamos que moitas das cuestións xa están en práctica na nosa horta ecolóxica.

DSCN1400

Cambiar o pañal de pé

 

Neste curso escolar, tomamos a decisión no seo do equipo de educadoras do grupo de maiores facer os cambios de pañal de pé. O certo é que as dores de espalda por cargar nenos tan maiores ao cambiador tivo moito peso na decisión, pero despois de varios meses desenvolvendo a actividade son moitas as vantaxes que lle vemos ao método, e incluso comeza a extenderse a reflexión para empregar a proposta coas nenas e nenos  que xa permanezan de pé con estabilidade e teñan disposición a colaborar.

IMG_1522

Beneficios que imos detectando:

  • Aprenden a coñecer o seu corpo e van pouco a pouco  tomando consciencia sobre él e a necesidade de cambiar o pañal.
  • Afianzan as suas capacidades motrices.
  • Aumentan as posibilidades de comunicación co adulto.
  • DSCN0255

  • Teñen maiores posibilidades de colaboración e participación activa no cambio:
    • Coller o cueiro e as toalliñas.
    • Baixar o pantalón.
    • Desabrochar o body ou baixar braga ou calzón.
    • Quitar él só o pañal.
    • Limparse coa toalliña.
    • Colaborar poñendo o pañal.
    • Subir o pantalón.
    • Tirar o pañal o colector de cueiros.
    • Aumentan as posibilidades de colaboración e axuda entre eles.

DSCN0044

Os momentos de coidado son fundamentais no desenvolvemento da imaxe dun mesmo, a maneira de enfocalos diminuirá ou aumentará as posibilidades de que ésta sexa ou non positiva.

DSCN6737

Reflexionemos e poñamos a nosa mirada onde realmente é importante: os coidados básicos na escola infantil son a chave du entorno de calidade para que nenas e nenos se sintan ben, e con iso se abran ao mundo.

Os percheiros. Espazos de aprendizaxe esquecidos (as veces)

O título do monográfico de Aula Infantil (nº88), “Espacios de aprendizaje olvidados (a veces)” coordinado por Cristina Elorza, parécenos moi apropiado para falarvos deste espazo da escola de tanta riqueza de estímulos e estratexias e do cal se fala en moi contadas ocasións.

Na nosa escola os percheiros están no corredoiro á altura das nenas e dos nenos e a maiores dun colgadoiro teñen un oco onde colocar outros obxectos persoais.

Esta é a relación de pertenzas persoais que atopa o neno no seu percheiro:

.- A sua foto. Unha foto grande, a maioría das veces evocándolle ao neno algunha situación familiar.

DSCN6336

.- A sua caixa personalizada. Ao inicio de curso, no acompañamento inicial da familia, unha das tarefas é personalizar unha caixa pequena de cartón para gardar obxectos que se deixará no casilleiro. Ao longo do curso acaba sendo unha caixa dos tesouros para os pequenos.

DSCN0047

.- A sua bolsa de muda. Por si en calquer momento da xornada é necesario cambiar de roupa. Os máis maiores collen eles mesmos a sua bolsa do percheiro para mudarse.

DSCN4273

.- O seu mandilón. Na nosa escola o mandilón emprégase para actividades puntuais (pintura de dedos, por exemplo) e á hora de comer, polo que a acción de colgar e descolgar o mandilón, sacalo e poñelo forma parte das rutinas diarias.

P1150842

.- A sua chaqueta ou cazadora. Ao chegar e ao marchar teñen que colgar e descolgar estas prendas. Repiten as accións de sacar e poñer a roupa de abrigo para ir ao patio.

DSCN6152

.- Os seus zapatos. Cómo xa vos temos comentado na escola favorecemos que nenas e nenos estén descalzos, ao chegar os máis maiores xa saben que teñen que deixalos zapatos no seu casilleiro. Calzarse e descalzarse forma parte tamén das rutinas diarias da escola.

DSCN4102

.- A sua axenda. A axenda tamén está no seu casilleiro, e é increíble o moito que lles gusta sentarse a vela e “ler” como comeron, ou durmiron ou que fixeron. A axenda tamén está personalizada e é outras das tarefas que fan as familias ao inicio de curso.

DSC09854

.- Outros obxectos. Ás veces traen un xoguete, uns contos, un paraugas e todo queda no seu casilleiro porque saben que alí o atoparán cando o precisen coller.

P1130734

E sobre todo están nun lugar de encontro, onde recibir ao outro, onde favorecer e potenciar as relacións sociais.

DSCN1489

Na primeira infancia toda a experiencia das nenas e dos nenos debe partir dun contorno estimulante, da utilidade que proporcionan unha serie de habilidades e destrezas para o coñecemento do mundo e da propia motivación por acadar a autonomía persoal.

É a zona dos percheiros, ao noso entender, un espazo que propicia o recoñecemento dun mesmo, o recoñecemento dos outros e o recoñecemento dos outros hacia nós: un lugar de relacións.

O espazo ofrece poibilidades para a colaboración entre iguais, e tamén entre maiores e pequenos, que permite que as nenas e nenos descubran o que son capaces de facer.

O acompañamento do adulto nestas situacións de recoñecemento da autonomía do neno constitúen o camiño do desenvolvemento cara unha identidade e autoestima positiva.

O diario individual de cada neno.

IMG_0661

No Decreto 330/2009, do 4 de xuño, polo que se establece o currículo da educación infantil na Comunidade Autónoma de Galicia. No apartado de Orientacións metodolóxicas do primeiro ciclo no seu punto 8 sobre a avaliación recolle:

Dada a interrelación estreita entre todos os actores, escenarios e actividades desenvolvidas nunha escola de primeiro ciclo de educación infantil, o proceso de avaliación deberá recoller non só información de como vai evolucionando o desenvolvemento dos nenos e nenas nos ámbitos de aprendizaxe, senón tamén a propia planificación educativa, a organización de tempos e traballo dos equipos educativos e de servizos, e a interrelación coas familias e coa comunidade.

-A avaliación terá un carácter permanente e sistemático, de maneira que proporcione información veraz e continua sobre os procesos de toda índole que teñen lugar no centro e posibilite axustar ou mellorar os programas establecidos.

-Os equipos educativos das escolas deberán deseñar instrumentos de avaliación que reflictan, non soamente os estándares esperados en cada nivel de idade, senón tamén o proceso de evolución nas aprendizaxes que cada neno percorre, de xeito que poidan obter información individualizada.

-Esta información, que debe subliñar os logros e avances acadados, ten que ser comunicada e compartida coas familias para, desde diferentes puntos de vista, atopar entre todos estratexias de apoio que lle permitan ao alumnado afrontar os seguintes retos.”

Ao longo da nosa experiencia profesional vimos ensaiando con varias propuestas para a avaliación de nenas e nenos, e tendo en conta o que recolle a lexislación ao respecto consideramos que o diario individual de cada neno é unha ferramenta axeitada para unha avaliación permanente, sistemática, procesual e que permite compartir diferentes puntos de vista coas familias, convertíndose en punto de apoio para favorecer o desenvolvemento de nenas e nenos.

O diario é un rexistro individual de cada nena e neno que nace da necesidade de dar utilidade á toda a documentación gráfica que se vai acumulando e de recoller toda a información que o traballo de observación nos devolve.

DSCF0095

O diario recolle os hitos do desenvolvemento, o proceso que se da entre a adquisición dos mesmos, e acontecementos significativos que se van producindo ao longo do curso. Coincidindo cos tempo de Nadal e Semana Santa o diario se lle entrega ás familia para que sexan elas as que recollan información de interese para a escola sobre a vida das súas fillas e fillos.

A colaboración e participación das familias comeza na entrevista inicial onde se lles amosa o diario e se lle explica a proposta. E cada diario comeza así:

Queridas familias:

Este diario é un rexistro de observación de pequenos momentos do día a día da vosa crianza na aula.

A observación permítenos describir a situación e evaluar os contextos de aprendizaxe, esta avaliación axúdanos a mellorar as nosas propostas educativas.

A observación, tal e como a recollemos neste diario, ten como obxectivo recoller os datos, sen interpretación por parte do educador, do que está acontecendo, é dicir representar o máis fielmente posible o que a nena ou neno está a facer.

Queremos compartir convosco este diario, e é por iso que ao longo do curso irá a casa para que poidades lelo con calma e teñades a oportunidade de facer algúns rexistros, co fin de que nós tamén saibamos como actúa a vosa filla ou fillo no fogar.

Un maior coñecemento dos intereses e necesidades das nenas e nenos axudaranos a tomas de decisións máis axeitadas para estimular o aprendizaxe.

Agardamos esta proposta sexa do voso interese.

Recibide un cordial saúdo

Este é o terceiro curso escolar que levamos a cabo esta proposta de avaliación, o certo e que estamos moi ilusionadas co proceso, e ao remate do curso teremos verdadeiros diarios de vida.

A potencialidade da vida en grupo

Nesta época de catarros, mocos e demais virus é frecuente que aparezan  dúbidas sobre a idoniedade de que nenas e nenos tan pequenos asistan á escola. E aínda que compartimos moitas das reflexións que recollen os pediatras e outros especialistas no senso de que non é necesario someter a inmunización nestas idades porque que teñan agora determinadas enfermidades non lles inmuniza para volver a telas,  ou que a nivel social non precisen ir a escola para ter oportunidades de relación con iguais, e un longo etcétera;  xa temos recollido en anteriores entradas,  que  o feito de ir á escola ofrece para nós moitas máis experiencias enriquecedoras e cheas de potencialidade para a vida en grupo.

A piques de rematar o primeiro cuatrimestre de curso, apetécenos compartir varias escenas da vida en grupo na aula dos maiores, onde a linguaxe está en plena ebullición o que axuda a potenciar as relacións sociais.

Esta primeira escena é un momento de encontro ao inicio da xornada, aínda que logo abrimos as portas e comparten experiencias con outros grupos, ou outras veces dividimos o grupo para determinadas actividades, o ritual do saúdo e do conto permítenos escoitar, expresarnos e organizar o que virá despois.

Este outro momento da xornada onde nos colocamos en roda e repartimos os vasos, favorece a identificación do vaso do compañeiro e polo tanto o recoñecemento do outro, a participación e colaboración nunha actividade de grupo, os tempos de espera e por suposto a linguaxe.

E nesta última secuencia, que tamén é un saúdo pero de despedida da xornada, potenciamos o manexo das emocións, saber respectar ao outro e tamén amosar afectos, que como poderedes ver non todas as nenas e nenos son quen de facelo, e todas as emocións son válidas na vida en grupo.

Desde a nosa perspectiva, a vida en grupo, está chea de potencialidades. E vos,… que opinades?

Módulos Pickler

MOBILIARIO PICKLER

MATERIAL

CARACTERÍSTICAS

 IMG_0594

A motricidade libre e a  posibilidade de despregar as suas iniciativas propicia no neno recurrir a todo o repertorio de movimentos que ten a sua disposición, de acordo ao seu nivel de desenvolvemento escolle o que mellor se adapta a súa acción.

O triángulo de Pickler é un elemento motriz que permite moitas accións ás nenas e nenos. Subir, baixar, trepar, saltar, xirar …

DADO

DSCN1676

O descubrimento por parte dos bebés de que poden desprazarse, cara os sete u oito meses, representa un gran cambio na súa vida: ademais do cambio postural que xa tiñan conseguido, poden ir a descubrir o espazo o un obxecto que lles chame a atención. O cecrecemento psicomotriz toma impulso e os bebés mostran unha gran satisfacción ao comprobar as súas capacidades.

 IMG_6287

A motricidade libre e a a posibilidade de despregar as suas iniciativas propicia na nena  a posibilidade de recurrir a todo o repertorio de movementos que ten a sua disposición, de acordo ao seu nivel de desenvolvemento escolle o que mellor se adapta a sua acción.

O arco Pickler é un elemento motriz que permite moitas accións ás nenas e nenos. Subir, baixar, trepar, saltar, xirar …

Polo Samaín: cabazas sen fín!

Achegándonos ao Samaín poderíamos falar da tradición e da magnífica exposición de cabazas talladas que temos na entrada, pero ao longo do mes de outubro fixemos unha chea de experiencias ao redor das cabazas que nos parece interesante compartir:

Horta

Que medraran cabazas na nosa horta é un luxo que nos ofreceu experiencias moi significativas para nenas e nenos, xa que todas as propostas de actividade desenvolvidas con elas,  ademáis de partir da vinculación coas familias que colaboraron coa achega deste produto, puideron disfrutarse porque tiñamos cabazas na horta!

DSCN5050

Cesto de cabazas

Un xogo no que a actividade céntrase na exploración de obxectos de uso cotiá ou como neste caso de cabazas. Hainas, grandes, medianas e pequenas e de moi diversas formas.

O cesto dos tesouros esperta a curiosidade pola diversidade de obxectos e o desexo de practicar a súa crecente habilidade de tomar posesión, polos seus propios medios, das cousas novas, atractivas e que están ao alcance da sua man.

IMG-20171028-WA0012

Mesa de experimentación con cabazas

Inspirada na “mesa azul” de Paola Tonelli xera experiencia manipulativa cos diversos materiais que lle incluímos. Promove o desenvolvemento expresivo, reforza a habilidade lóxico-matemática xa que nos permite experimentar cos obxectos, fomenta a observación e activa a imaxinación e a creatividade.

IMG_0207

Instalacións

Presentamos as cabazas partidas á metade con diferentes obxectos que lles permitía baleiralas e manipulalas. Foi realmente interesante observar a reacción das nenas e nenos. Tedes neste enlace unha pequena mostra:

Biscoito de cabaza

Por suposto, despois da manipulación coas cabazas gardamos as semillas para a vindeira colleita, levamos o resto de cabaza para os animais e tamén deu para poder facer un rico biscoito  para festexar os cumpreanos do mes de outubro (celebrámolo sempre o último venres de mes).

IMG_0126

Corre corre , cabaciña!

Conto repetitivo que lles enganchou desde o principio e xa é un clásico para as sesións de conto grupais.

IMG_0012
Exposción de cabazas

E non nos podemos resistir a disfrutar da gran creatividade e orixinalidade das familias á hora de tallar e decorar cabazas. A entrada énchese de terroríficas e divertidas cabazas, e aínda que sabemos que as nenas e nenos son moi pequenos para facelas, a pouco que colaboran sérvelles para sentirse tremendamente contentos da súa cabaza. A que traen coa súa nai, pai ou avós e é fantástico ver como disfrutan saíndo de visita a ver todas as cabazas, como si estiveramos nun museo!

7 (3)

E concluíndo, é a cabaza un elemento fantástico para facer propostas de experiencias con continuidade, que culminan coa exposición de cabazas pero que non deixamos de lado en todo o ano porque o puré de cabaza é o noso preferido!

DSC09942

A etapa dos mordiscos

Os mordiscos, ou outros conflitos que poidan xurdir no proceso de socialización que conleva a incorporación temperá das nenas e nenos á escola infantil, é un tema complexo e tarefa compartida da escola e da familia.

A literatura consultada confirma que a fase de morder forma parte do desenvolvemento normal de bebés e nenas e nenos ata os 36 meses de idade.

“Xa que a maioría dos incidentes de morder se deben á etapa do desenvolvemento das crianzas, os expertos recalcan que o morder non é motivo de botarlle a culpa ao neno, aos pais ou aos mestres.” (Greenman y Stonehouse, 1994)

“Oesterreich (1995) e outros teóricos cren que, como no caso dos bebés, o morder nos nenos entre 12 e 36 meses de idade representa unha forma de comunicación. Tamén postula que os nenos desta idade raramente fan plans de antemán, senón que máis ben perciben e actúan baseandose no que experimentan ao momento. Non dispoñen da linguaxe necesaria, a esta idade demostran ganas extremas de emocións, tanto alegres como tristes, e fanlles falta as maneiras de clasificar e comunicar estas emocións. Moitos nenos destas idades aínda non entenden como compartir as cousas ou que o contacto físico pode causar dor, e necesitan aprender outras maneiras de comunicarse ademais de morder (Claffey, Kucharski y Gratz, 1994). Outros morden como estratexia de auto-defensa, ou por imitación doutro neno que morde (Marlowe, 1999; NAEYC, 1996).”

Para os bebés os teóricos do desenvolvemento suxiren que o morder probablemente constitúe unha forma de exploración, os bebés usan a boca para explorar porque é unha das partes máis desenvolvidas do seu corpo. Cando os bebés morden tamén podería ser unha forma primitiva de comunicarse; probablemente o bebé non se dá conta do lazo entre o morder e a dor allea (Claffey, Kucharski e Gratz, 1994; Marlowe, 1999; Oesterreich, 1995). Os bebés tamén actúan por impulso e carecen de autodominio; algúns bebés tal vez mordan simplemente porque hai algo alí que poden morder; outros morden canto están emocionados ou reciben demasiado estímulo. Por iso é polo que a literatura conclúe que os bebés morden porque queren cheirar e tocar obxectos, experimentar coa causa e o efecto, ou aliviarse a dor de dentición. Os expertos suxiren ofrecer aos bebés que pasan pola dentición os xoguetes de chupar ou morder e outros obxectos seguros.

DSCN2899

“O persoal de programas en centros necesita recoñecer que o morder é tan normal e natural como as rabechas, á vez que aceptar a súa responsabildiade de prover e manter un ambiente seguro.”(Greenman y Stonehouse, 1994)

Tamén a literatura consultada resalta a importancia da confidencialidade: mestres e directores non deben revelar a identidade do neno que morde; tamén recomendan que non é unha estratexia eficaz pedir desculpas aos familiares, xa que iso implica que hai un modo absolutamente garantizado para previr os incidentes (Legg, 1993).

Independentemente de que os profesionais entendemos que os mordisco forman parte do día a día na escola, establecemos estratexias que nos permiten mitigar estas actuacións:

  • Observación e rexistro: axúdanos a previr cando un neno comeza ou está en plena fase de morder.

  • Evitar as situacións de conflito ou cansazo do neno: como xa quedou documentado, o estrés é motivo de aumento destas actuacións.

  • Cando sucede, a actuación da educadora é a de protexer ao neno que foi mordido (xeo) e trasládarlle ao neno que mordeu que iso non se pode facer porque fai dano aos demais.

  • Aumentar o contacto visual con esa nena ou neno para detectar posibles actuacións.

Con todo, fáisenos imposible nun aula de 13 nenas e nenos no grupo de medianos (1-2) e de 20 nenas e nenos no grupo de maiores (2-3), controlar todas as situacións.

Aínda que temos a sorte de contar con parella educativa para moitos momentos da xornada, dentro dun grupo tan numeroso existen moitas situacións onde as educadoras perden o contacto visual ou a capacidade de actuación rápida: no momento de hixiene individual ou colectiva, axudando ou falando cun neno, recollendo o material, atendendo a algunha familia, anotando información,…

É sen dúbida a situación de conflito máis complexa que se da na escola infantil, entre outras cousas porque a mesma estratexia non funciona igual para todas as nenas e nenos e porque despois de anos de atención á primeira infancia vimos constatando que soamente unha causa resolve de xeito natural o conflito: medrar.

Fonte bibliográfica: http://ecap.crc.uiuc.edu/poptopics/biting-sp.html