* A importancia do exterior

Primeiros de Febreiro na escola de Sobrado

Primeiros de Febreiro na escola de Sobrado

Anotamos nos documentos de centro que potenciaríamos na nosa escola o xogo no exterior tódolos días do ano, sen importar a climatoloxía, posto que sabemos que xogar ao aire libre é tan importante como durmir.

 

comedor exterior en xaneiro

Comedor exterior en xaneiro

Un descanso na sombra no exterior

Un descanso na sombra no exterior

Que as nenas e nenos xoguen no exterior ofrécelle moitos beneficios.

É un dos principais espazos para que as nenas e os nenos se desenvolvan física e socialmente. Xogar no exterior da a posibilidade de explorar e moverse, accións básicas para aprender sobre o mundo que as rodea. Ademais, estar en contacto coa natureza fortalece o sistema de comportamento, xa que fomenta a creatividade, a adaptación ás diferentes situacións, seguridade, o interese e a motivación, sensibilidade, habilidades comunicativas e socioafectivas. Tamén fai que se fortaleza o sistema inmunolóxico, xa que cando están en espazos cerrados e con pouca ventilación é un caldo estupendo para a propagación de virus.

Descubrindo a neve

Descubrindo a neve

Explorando co xeo

Explorando co xeo

Como o exterior é tan importante para o benestar e o desenvolvemento das nenas e dos nenos, é un dos principios metodolóxicos da escola de Sobrado.

 

Desprazandose cara a neve

Desprazándose cara a neve

Aprendendo a camiñar sobre a neve

Aprendendo a camiñar sobre a neve

O espazo exterior planifícase do mesmo xeito que os demais espazos da escola, dando igual, polo tanto, a climatoloxía, que chova, que faga vento, que neve, que faga sol, que sexa inverno, outono, primavera ou verán, aínda que, adquire mais protagonismo cando vai bo tempo, xa que ademais do xogo, a maior parte das actividades do cotiá son feitas no exterior, como o descanso, o tentempé ou ben o xantar, e, o coidado e mantemento da horta da escola.

A meteoroloxía regálanos situacións inesquecibles e con moitísimas posibilidades, así que cun mínimo complemento xa temos propostas divertidas e diferenciadas, tan só hai que esperar a acción e o interese que provocarán nas crianzas.

Como en calquera outra acción que se leve a cabo na escola contamos coa decisión dos nenos e nenas para saír, ou quedar no interior, polo que se planifican estratexias organizativas flexibles, e lévanse a cabo unha presentación dos espazos que provoquen o máximo interese e que sexan ricos en experiencias de xogo, variados e que atendan á diversidade de intereses e idades.

Algunhas familias ou mesmo profesionais cuestionan o xogo no exterior. Consideran que é propicio á suciedade, á inseguridade, e ás enfermidades, obviando os beneficios que aportan. Dende a escola intentamos facerlles entender, e argumentamos coas estratexias que se levan a cabo: poñer roupa e calzado axeitado para o exterior, unha rápida, organizada e individualizada hixiene das nenas e nenos, e outras …

Mudándonos despois de vir do exterior

Mudándonos despois de vir do exterior

Saír ao exterior é un gran esforzo para os profesionais. Requírese unha boa organización entre o equipo educativo. É mais doado quedarse dentro da escola xa que así os nenos e nenas apenas se ensucian, non é necesario mudalos por completo, tampouco é preciso andar vestíndoos e desvestíndoos, ou andar planificando zonas para iso, tampouco co calzado, e menos estar pensando nas propostas lúdicas do exterior, tendo xa bastante que organizar no interior, pero,… deixaríamos ás nosas nenas e nenos sen eses beneficios? Na escola de Sobrado apostamos decididamente polo desfrute da Natureza durante calquera época do ano.

Achegamos unha nova de interese, e esperemos que vos guste: Los pediatras ‘recetan’ naturaleza y juegos al aire libre para mejorar la salud”:

http://www.elmundo.es/ciencia-y-salud/salud/2017/12/03/5a2156c7ca4741e4288b45a7.html

Moito exterior e moita saúde.

Ata a próxima!!!!

* Sen zapatos na escola

 

IMG_4203

A decisión de poder andar descalzos na escola de Sobrado aparece xa nos primeiros días da nova reapertura da escola, alá por setembro do 2016. Compártese entre o equipo as sensacións de calma e tranquilidade que se experimentou ao observar nunha das escolas desta rede, a algunha compañeira referente, sen calzado na súa escola. As connotacións que transcendían dese feito eran moitas. A mais importante: unha práctica educativa diferente.

IMG_5896

Na escola de Sobrado tamén o queremos  levar a cabo. Andar descalzos na nosa escola significa: 

Comodidade: Moitas persoas adultas sacamos os zapatos cando chegamos á casa, despois dunha dura xornada de traballo, nos espazos de confianza, onde estamos seguros, onde gozamos… sacar os zapatos significa poñerse cómodos, estar a gusto, estar seguros, polo que na escola de Sobrado decidimos que esa era unha práctica interesante para permitir.

preparamos os pes para entrar na escola

Preparamos os pes para entrar na escola

Respecto e hixiene: a escola é das nenas e dos nenos, e o chan da escola é o espazo privilexiado de xogo. Respectamos o seu espazo cando andamos por el sen zapatos, con calcetíns, cun calzado especial ou mesmo con calzas cubrezapatos, si estamos pouco tempo. Alí déitanse, corren, poñen as mans, os pes, e incluso a boca, e convén que estea limpo, polo que suxerimos ás familias que anden tamén sen zapatos, que respecten esa práctica. Cando saímos ao exterior, que o soemos facer todos os días sen importar a climatoloxía, utilizamos botas. Tamén temos un lugar planificado para iso.

as familias sen zapatos dentro da escola

sen quitarnos os zapatos non entramos no espazo de xogo

Sen quitarnos os zapatos, non entramos no espazo de xogo

Experimentación: Aos nenos e nenas gústalles quitar os zapatos, ou incluso os calcetíns. É un modo de experimentar co seu corpo. Tamén se sente cos pes. E cando se lles e priva desa experimentación, estáselle eliminando a posibilidade de adquirir novas sensacións e experiencias que contribúen dun modo moi importante ao seu desenvolvemento.

20180109_10343620180129_103633
Saúde e benestar: andar descalzos ou mellor sen calzado, asegura o fortalecemento e seguridade dos seus movementos. Seguro que con zapatos anda mais rápido e mellor, pero non é real. Non temos presa.

IMG_394520180112_101021
Cal é a razón pola que en moitas escolas e moitas familias estean empeñadas en que os nenos e nenas anden calzados?
As respostas mais comúns están baseadas en mitos.
Antes dicíase que os pes tiñan un mellor desenvolvemento cando se levaba calzado dende moi pequenos. Hoxe en día sábese que, andar descalzos ofrece moitos beneficios como a corrección dos desequilibrios nos movementos, fortalece os pes, os seus músculos e articulacións, mellora o equilibrio, entre outros.

pintar cos pes

experimentar cos pes

Experimentar cos pes

Outra razón pola que algunhas persoas adultas se empeñan en que estean calzados é para que non se arrefríen. Nada mais lonxe da realidade. As persoas expertas aseguran que os arrefriados veñen cando ocorren á vez, virus con frío, no tracto respiratorio. Nada que ver teñen os pes, de tódolos xeitos cuns calcetíns quentiños estaría todo solucionado.

IMG_5413probando calzado dos adultos
Como docentes, non ter que estar pendentes do calzado ou dos pes descalzos das nenas e dos nenos e poder centrarse no importante, axuda a mellorar a nosa profesionalidade.

Aquí vos deixamos algunha documentación e páxinas de interese:

http://revistas.ucm.es/index.php/RICP/article/view/RICP0707120027A/18634

(DESCARGADE O FICHEIRO PDF )

https://www.bebesymas.com/desarrollo/ninos-descalzos-mas-inteligentes-y-sobre-todo-mas-felices

http://elblogdelpodologo.com/category/bebes/

https://mejorconsalud.com/beneficios-de-caminar-descalzo-que-desconocias/

https://babytribu.com/la-importancia-peques-desclazos/

 

* Claves da aprendizaxe: que e como

“Siendo el tema otoñal una cuestión muy poco frecuente en los intereses espontáneos de los niños y las niñas, es un contenido fijo en la inmensa mayoría de los centros -aunque no figure como esencial en ningún marco curricular- y, en algunos casos, se repite año tras año hasta que los niños se diploman en “tercer curso de otoño””. Paniagua, G.; Palacios, J. : Educación Infantil. Respuesta educativa a la diversidad.

IMG_233020170623_114831               Xogamos coa neve                                                                               Pementos da nosa horta

Cando vemos que unha nena ou neno está a repetir expresións dos adultos, que inicia aprendizaxes que non corresponden ao seu momento, que as propostas coas que actúa son elixidas polos adultos, onde hai moito traballo de mesa e cadeira, pinturas e papel, fichas, ou ben se traballa por centros de interese (interese dos adultos), entre outros, non se consegue unha aprendizaxe efectiva. Se algo se aprende, non perdura no tempo. E, o mais importante é que os nenos e nenas, con este tipo de actividades, vivirán moi cedo as primeiras experiencias de fracaso é frustración.

Aínda así, algunhas familias ou mesmo profesionais, esperan que a escola infantil ofreza contidos preescolares. Por sorte, cada vez menos.

IMG_3002 IMG_2152                 Plantamos paus na area                                                                       Sensacións e posibilidades dos ovos

Que aprendan cousas novas e que se relacionen con outras nenas e nenos, son as expresións mais comúns que ofrecen as familias na entrevista inicial, cando lles preguntamos o que esperan da escola infantil de Sobrado.

IMG_5747 20180104_123657      Que divertido o vento!                                                                                                      A precisión

 

Pero que cousas aprenden realmente na escola infantil?

Na escola infantil procúranse aprendizaxes que fan posible o desenvolvemento físico, motor, emocional, afectivo, social e cognitivo das nenas e dos nenos. O coñecemento do seu propio corpo, as súas posibilidades de acción, o respecto polas diferencias, o desfrute pola exploración do contorno adquirindo autonomía nas súas actividades cotiás, o desenvolvemento das súas capacidades afectivas, relacionándose cos demais e adquirindo pautas de convivencia e resolución pacífica de conflitos, tamén as habilidades comunicativas e outras formas de expresión e iniciarse nas habilidades lóxico-matemáticas, entre outras.

IMG_2537 IMG_3904                                   Disfrazándome teño mais posibilidades                                               A espuma sabe andar!

Para que unha nena ou un neno aprenda, precisa experimentar, observar, facer, escoitar. Pero non de calquera xeito. Todo o que están experimentando, observando, facendo ou escoitando, debe ter sentido para eles e elas. Polo tanto, aprenden do mesmo xeito que aprendemos cousas novas as persoas adultas.

E, outro aspecto interesante é que debe existir motivación. O que se aprende debe ser do seu interese. Exactamente igual que as persoas adultas.

IMG_3921  20180110_100922         Mais auga, mais botes, mais recipientes!                                               Vaia, que interesantes debuxos!

Ademais coñecemos o que mais lles interesa a os nenos e nenas: accións sobre os obxectos, sendo o xogo o instrumento pedagóxico por excelencia, e a acción directa en contextos cotiás, onde hai interacción con outros e outras.

20170426_094413 as nosas vistas           Chego ao que me interesa coa miña man!                                            Vistas privilexiadas, outros e outras nunca viron vacas, pobriños!

Polo que, o traballo da escola infantil será observar e facer propostas para que se dea unha aprendizaxe de calidade.

IMG_6433 IMG_6860 Esfórzome en usar os meus dedos como pinzas para comer granada!           Uauuu…véxote polo espelliño!

E, a maiores, se esas aprendizaxes se dan nun clima tranquilo, de afecto e seguridade, con propostas adecuadas, que eviten a discriminación, que permitan a intervención enriquecedora dos adultos, e coa coordinación entre os dous mundos mais importantes para o neno e a nena: a familia e a escola, a aprendizaxe está asegurada.

* As festas, os días especiais e as celebracións na escola de Sobrado

IMG_0887 IMG_0366 IMG_1721 IMG_6148 IMG_5873 IMG_6242                Algunhas propostas de xogo no espazo da sorpresa

Na escola de Sobrado todos os días son especiais. Cada día é diferente ao anterior. Cada día hai unha sorpresa. Elas e eles xa o saben.

IMG_6090IMG_637220160920_10352720170619_123842                 Compartimos, reutilizamos, coidamos, gozamos!

Cada unha das accións, propostas, sorpresas están impregnados de temas transversais. A igualdade, a paz, o respecto polo medio natural, o desenvolvemento persoal, respecto pola familia, pola amistade pola cultura e as tradicións, o gusto pola lectura, o rexeitamento das violencias,.. Para que o imos celebrar de xeito puntual un día determinado se non é significativo para os nenos e nenas?

IMG_5970IMG_6326  IMG_6215 IMG_6347IMG_6008 IMG_6448               Leemos, observamos, manipulamos, experimentamos!

Participan nas festas e celebracións? Son realmente felices as nenas e os nenos nas festas? Son protagonistas na escola? As celebracións atenden ás diversidades e as especificidades de cada unha das nenas, nenos ou das súas familias? Cal é o papel do educador e da educadora na celebración? Como inflúe na actitude dos nenos e nenas que as familias estean nas celebracións da escola?…Estas son algunhas das cuestións que nos formulamos.

 

IMG_6424 IMG_6422 IMG_6573 20171205_112037           Inventamos, sentimos, coidamos!

O feito de coñecer o que ocorre na escola dende que os nenos e nenas entran ata que saen prodúcelles unha enorme tranquilidade. Fai efectivo o seu desenvolvemento en tódalas dimensións e permítelles construír os referentes afectivos con adultos e iguais, cos diferentes elementos, espazos, estruturas temporais, percepcións corporais, emocións, coñecementos e estratexias. E, se isto se da nun ambiente cheo de afecto, onde se potencie a súa autonomía e se favoreza o protagonismo das nenas e dos nenos durante tódalas as xornadas na escola, as aprendizaxes serán de maior calidade. Por todo isto, non celebramos!.

IMG_0108 20171222_103708             Vemos, oímos, sentimos e amamos!

Permitimos compartir todo isto coas familias e co entorno durante calquera dos momentos da xornada e calquera día do ano, sentadas na cadeira en calquera dos espazos, para observar mellor e non interromper o xogo delas e deles, que son os protagonistas reais da escola.

Observamos, escoitamos e desfrutamos.

* Dous agasallos para as nenas e os nenos, familias, compañeiras e compañeiros que facedes posible que esteamos orgullosos da nosa escola e que desexemos compartila. Felices festas e que teñades un próspero ano novo. Saudiños de Pily e David

Poñendo en valor a nosa cultura coa música de Ses e co conto do Apalpador

.

(Para poder ver o conto, tedes que marcar todo o enlace e abrir a ligazón)

http://pt.calameo.com/read/0004295847fa5af1395b5

* A sociedade que desexamos

Fixemos un xogo. Pensamos na realidade, na sociedade, no mundo que nos rodea. Imaxinamos un mundo mellor, na sociedade que nos gustaría ter. Sóbranos o egoísmo, o abuso ás persoas mais débiles, as inxustizas, a ignorancia, a agresividade, as mentiras, a corrupción, a intransixencia. Paramos. Hai demasiadas cousas que non nos gustan. Agora cambiamos o xogo. Anotamos o que nos gustaría. Como nos gustaría que fose a nosa sociedade. Saíron moitas. Moitas. Unha sociedade onde se pensara no ben do conxunto das persoas, o empoderamento das persoas mais débiles para que non abusen delas, ser autónomo e poder decidir sen que nos impoñan, ter capacidade crítica e poder dicir non sen problemas, que as persoas se impliquen e que sexan responsables, con capacidade de cuestionar e que se lle dea importancia ao importante. Que podemos facer para que as nosas nenas e nenos vivan nunha sociedade mellor?. Un pequeno grao de area dende a escola infantil de Sobrado. Empezamos.

 

* Da idea da infancia á practica na escola

O proceso de transformar a visión que se ten da infancia en accións concretas do día a día na escola, significou unha aposta pola reflexión das accións pedagóxicas que levamos a cabo as persoas adultas coas nenas e nenos.

 

afecto5 afecto2 afecto3                                                                                                             Acompañamos en cada acción ás nenas e nenos compartindo cada novo reto

Trátase de ir deconstruíndo un rol docente tradicional e ir introducindo unhas prácticas que se basean no goce pola atención e o entendemento do facer das pequenas e pequenos, partindo da confianza nas súas capacidades e optando por un papel de observación e de acompañamento do proceso de cada nena e neno e do conxunto para seren os verdadeiros protagonistas dentro da escola, mediante achegas relacionais de seguridade e respecto, e metodolóxicas, que lles faciliten o camiño, vivindo xuntos cada situación, tratar de enriquecela, e dar tempo para que responda cada quen á súa medida.  

afecto4afectoafecto1                                                                                                             Tratamos de enriquecer se os pequenos e pequenas nos permiten

Unhas prácticas pedagóxicas que parten do respecto.

* As nenas e os nenos, o eixo da escola de Sobrado

Antes de planificar os espazos, de coñecer as vistas dende a escola, de traballar sobre a acústica da mesma, como comentamos nas anteriores entradas deste blogue, pensamos e reflexionamos, entre outros aspectos, no que significan para o equipo educativo as nenas e os nenos.

IMG_2318IMG_4555            As nenas e nenos deciden si queren xogar dentro ou fora. Os adultos organizámonos!

Apostamos por unha idea de infancia na que se conciben ás nenas e aos nenos como suxeitos de dereitos, interactivos e interactivas cos coetáneos, co ambiente e coa cultura. Concibímolos como persoas únicas, independentes, exploradores individuais do mundo que os rodea, e con dereitos, capacidades e voz propia na toma de decisións da súa vida, e así o recollemos nos nosos documentos de centro que impregnan cada acción na escola.

20170518_102414IMG_3363

20171013_104446  IMG_5836                    Elas e eles deciden a que xogar e con quen compartir, se o desexan.

A partires desta idea de infancia, optamos por un marco educativo no que o acompañamento é a ferramenta de intervención que utilizamos con elas e eles, co fin de que acaden as súas conquistas para a construción da súa identidade, con respecto polas propias pontencialidades, conscientes de que ser diferente é un valor e un dereito, e que as diferenzas son unha fonte de riqueza onde todos temos sempre algo que achegar.

IMG_4278IMG_5852IMG_2270   IMG_2137

Permitimos facer, xogar, moverse en liberdade e conquistar o seu propio espazo, intereses e aprendizaxes

Temos presente que calquera acción que se leva a cabo na escola xira arredor das nenas e dos nenos por iso marcamos como un dos obxectivos xerais permitir facer, xogar, moverse en liberdade, e conquistar o seu propio espazo, intereses e aprendizaxes, entendendo que todo o demais é secundario.

IMG_5805 IMG_4548 IMG_217920170421_113242                                  Propoñemos a partires do que observamos en relación a aspectos psicomotores, sociais, comunicativos, e outros, a nivel individual e que beneficie ao grupo

Somos conscientes e non esquecemos que as nenas e os nenos son o futuro, e que o período dende o nacemento ata os tres anos é crucial para o seu desenvolvemento, polo que como escola e como profesionais da infancia, intentamos formular estratexias coherentes, integrais e harmónicas que favorezan ese desenvolvemento e nos achegue a unha mellor sociedade.

Un agasallo para as persoas que nos seguides: Dave Brubeck. Take five

* Os espazos da escola: a escola de Sobrado por dentro

 Para propiciar unha escola relaxada, cálida e acolledora tamén nos propuxemos na escola de Sobrado coidar a decoración e a presentación das propostas en calquera dos espazos.

Dispuxemos que estivese libre de adornos superfluos, con paredes limpas e sen elementos que distraian, agás unhas zonas de fotografías onde os protagonistas son os nenos e as nenas xogando nos diferentes espazos da mesma, e, en canto ás propostas, estas son planificadas atendendo á diversidade dos nenos e nenas, e en función das súas necesidades e intereses cunha presentación ordenada, coidada e atractiva, en calquera dos espazos tanto interiores como exteriores.

A nosa escola está orientada cara o leste, co que cada día vemos como amanece e gozamos cos raios de sol que nos quentan, nos ofrecen sombras divertidas, e nos dan a enerxía para gozar toda a xornada e , temos un chan quentiño que é usado como espazo de movemento en liberdade, descalzos é cómodos.

IMG_295020170912_09024520170912_090223                                                                                                             Espazo 1, varía cada semana en función dunha planificación previa que atende ás necesidades e intereses individuais e do conxunto

E importante comentar que a nosa escola conta con diferentes zonas, a primeira é a de acollida, onde retiramos os zapatos, nos poñemos cómodos, onde lles ofrecemos envoltura e recibimos a información de aspectos relevantes que poidan influír na xornada, por parte das súas familias.

A transición á zona 1, discorre por un camiño de alfombra, e dende aí observan toda a zona de xogo. Para o deseño do espazo temos en conta que a escola ten un só grupo de 0-3, polo que non todos están no mesmo nivel evolutivo e precisan diferentes elementos de xogo.

A zona de aseo e hixiene é tamén en si mesmo un espazo de exploración coa auga, coa súa roupa, cos seus cueiros, cos penicos, de interacción entre eles e elas e coas persoas adultas.

IMG_2958IMG_5371IMG_5024IMG_3174                                  Espazo para hixiene, e baño si é preciso. Tamén se utiliza para determinadas propostas lúdicas.

Cada día na zona intermedia (zona 2) hai unha sorpresa, onde se pode producir a exploración total e o descubrimento persoal e propio. O espazo está libre de elementos perturbadores, tan só se presentan elementos, na maior parte das veces, naturais, onde os nenos e as nenas experimentan, manipulan e exploran ao seu ritmo e interese.

IMG_3614 IMG_3108 20170905_113525 IMG_4846               Espazo 2. as nenas e os nenos chámanlle “a sorpresa” xa que cada día varían a partires dunha planificación previa.

O exterior e a horta é utilizado de xeito diario, sen importar a climatoloxía, poñendo en valor o natural, o contacto co aire, as herbas, a area, a terra, o chan, as pedras, a chuvia, os cambios estacionais, os ritmos de medramento da natureza, etc.

20170905_11354020170505_093517

20170505_09350020170505_09343520170508_11291420170523_135243IMG_3504IMG_349220170523_135219IMG_3260IMG_3666                                                                                                             O exterior usase todo o ano así como a horta.

Na zona de descanso hai berces e camiñas apilables e a nenas e os nenos poden acceder libremente cando o necesiten. Non se considera necesaria a música para durmir neste espazo, sabendo que ningún neno nin nena a precisa na súa casa.

IMG_3777 IMG_3779            O Espazo dormitorio conta só cos elementos necesarios.

Como na escola de Sobrado non temos servizo de cociña son as familias as que teñen que traer fiambreiras coas comidas de cada neno e nena que son recollidas e almacenadas ata a hora da súa preparación. O espazo de comedor, tanto se pode facer no espazo interior da escola como fóra, facilitando que ese momento sexa de de goce e desfrute da comida, onde se xere un clima relacional de tranquilidade, sen estrés, que favoreza a saúde e benestar, no que se sintan que son quen de comer por si mesmos os seus propios alimentos, de saborear, de explorar, potenciando a súa participación.

IMG_279120170529_12092720170529_12115220170529_123153IMG_5498IMG_5496                       Comemos fora se a climatoloxía o permite e fomentamos a colaboración.

Entendemos que calquera espazo da escola é susceptible de ser utilizado con fins educativos como a recollida do comedor, a cociña, a lavandería.