* Familia e escola remando xuntas!!

É na educación infantil, e mais no primeiro ciclo, cando a relacións das familias coa escola son mais habituais, mais que noutros ciclos ao longo da escolarización, pero isto non significa que esa relación non estea exenta de dificultades.
Somos conscientes de que cada familia é un mundo, do mesmo xeito que cada profesional o somos tamén. E que aínda que o equipo da escola sexa especialista en educación infantil, son as familias as expertas nos seus propios fillos e fillas.
Cando se fai intercambio de información, coñecemos mellor ás crianzas e, si conseguimos traballar en conxunto familia e escola, e intentamos chegar a acordos, centrados nos beneficios para as nenas e nenos, os resultados son espectaculares.

Colocamos ás crianzas que non saben andar deitados boca arriba e eles van decidindo a postura.

Colocamos ás crianzas que non saben andar deitados boca arriba e eles van decidindo a postura.

As veces custa entender ás persoas adultas  que o chan é o mellor espazo de xogo

As veces custa entender ás persoas adultas que o chan é o mellor espazo de xogo

Na escola colaboramos e aprendemos todos e todas: familias dentro, crianzas novas e expertas na escola e as persoas docentes.

Na escola colaboramos e aprendemos todos e todas: familias dentro, crianzas novas e expertas na escola e as persoas docentes.

A escola de Sobrado propón brindar abanos amplos de participación axeitada a cada unha das familias (nas entradas ou saídas, reunións informais, titorías, … ). O caso e ir dando e ofrecendo información de relevancia con respecto á filla ou ao fillo, que poida influír no seu desenvolvemento. Por parte da escola, axudámonos con imaxes ou vídeos, rexistros, e mesmo artigos e documentos, o noso blogue…que xustifiquen as decisións.

Explicamos ás familias que o  exterior para os mais pequenos e pequenas é un espazo cheo de posibilidades.

Explicamos ás familias que o exterior para os mais pequenos e pequenas é un espazo cheo de posibilidades.

Tratamos así de fomentar a concienciación da función educativa facendo que cada vez se sintan mais competentes nas súas funcións maternas e paternas, e o mesmo si son os avós e avoas as que fan estas funcións, aínda que sexa nuns momentos determinados do día.
A escola precisa das familias información sobre o seu xeito de facer, precisamos da súa experiencia para que nos axude a mellorar a nosa práctica profesional, tendo en conta que a mirada está posta sempre no beneficio da crianza.

Observando aos compis encontramos as follas de menta!!

Observando aos compis encontramos as follas de menta!!

Para as persoas profesionais da educación infantil según describe Jesús Palacios e Gema Paniagua (2005):

“se queremos potenciar que os efectos positivos da escola sobre as crianzas perduren en anos posteriores, si desexamos que as familias coñezan a fondo o noso plantexamento educativo e se aspiramos a que algunhas iniciativas da escola se trasladen ao fogar, a implicación directa e frecuente da familia nas actividades cotiás da escola é a vía idónea”.

Este video reflicte  o ambiente que se acadou no  espazo de xogo logo da implicación das familias, xa dende os inicios de curso. Cando as persoas adultas colaboran, non é preciso dirixir, o xogo, o espazo e a escola é das crianzas.

Moitas Grazas Familias!!!

*As persoas adultas debemos permitirlle ás crianzas desfrutar da liberdade de movementos.

Precisamos que as familias fagades o que aconsella esta taboa, sempre se beneficiará a vosa crianza

Precisamos que as familias fagades o que aconsella esta táboa, sempre se beneficiará a vosa crianza.

Na escola de Sobrado falamos coas familias sobre os beneficios que obteñen os nenos e nenas de estar no chan dende o mais pronto posible. Si lles permitimos que dende un principio poidan experimentar, sentiranse libres, desenvolvendo as súas capacidades, base do seu desenvolvemento posterior.

As persoas adultas, tanto profesionais como familias, debemos estar pendentes para facelo o mellor posible, xa que ás veces, por descoñecemento, aínda que coa mellor intención, tomamos decisións e levamos a cabo accións, que poden interferir negativamente no seu desenvolvemento.

De inicio colocamos sempre aos nenos e nenas no chan boca arriba .

Dende o principio  colocamos aos nenos e nenas no chan boca arriba e son eles os que inician o movemento libremente .

De xeito natural, Lucía aprende por si mesma a xirarse sen apoios, nin axudas.

De xeito natural, Lucía fai intentos ata conseguir xirarse e iniciar novos movementos.

¡

Esa nova posición conseguida de xeito natural por ela mesma permítelle achegarse ata os obxectos do seu interese.

En ocasións, as persoas adultas estamos tan pendentes da  seguridade das nenas e dos nenos, que non lles permitimos facer, usando  limitacións constantes, impedindo a súa autonomía e confianza, que tan importantes son para a aprendizaxe. Así que dende a escola se decide utilizar como metodoloxía o movemento libre, e se lle solicita ás familias que colaboren na mesma liña.

Sen limitacións consegue o seu obxectivo.

Sen limitacións consegue o seu obxectivo.

Obxectivo conseguido. Rematou o xogo. Voume!

Obxectivo conseguido. Rematou o xogo. Voume!

Con seguridade e naturalidade baixo  con coidado.

Con seguridade e naturalidade baixo con coidado.

Jimena solicita a nosa axuda .

Jimena (14 meses) desexa subir ao valado, pero é moi complicado para ela…

... pero despois de observar aos amigos e amigas e intentalo varias  veces pode conseguilo por ela mesma.

… despois de observar aos amigos e amigas e intentalo varias veces pode conseguilo por ela mesma.

No caso do desenvolvemento motor, cando son bebés, é moi frecuente ver como algunhas persoas adultas se adiantan ás posturas naturais (sentalos cando aínda non están preparados, poñelos a camiñar agarrados polos brazos, usar andadores, xogar en pequenos espazos como os parques…). E, logo,  cando xa son quen de camiñar sós, e son quen de facer sen  precisar a nosa axuda, limítanselle os movementos: “non subas, que caes”,  “non te manches”, “non te descalces”, “non lances”, “non corras”, … 

Na nosa escola, pretendemos observar sen intervir, adaptar e asegurar o entorno para facilitar os movementos libres, permitindo que  as nenas e nenos confíen nas súas capacidades e no seu propio xuízo cando se enfrontan a retos.

Para desfrutar e aprender, clicade nestes enlaces:

https://www.youtube.com/watch?v=YQLzkzpRalA

https://www.youtube.com/watch?v=14gWirURq6I

Ata a próxima entrada!!!!

*Os inicios con confianza

_20180913_065308

Para a maioría das escolas o mes de setembro é un mes de moito padecemento pola temida adaptación. A escola infantil de Sobrado, polas circunstancias de ser escola unitaria e do rural, soe contar con prazas vacantes todo o curso, así que en calquera momento temos adaptacións, non só ao principio de curso, se non que tamén polo medio ou polo final. Esta circunstancia fixo que o equipo levase a cabo tarefas de reflexión, avaliación, búsqueda de información,…para acadar a máxima efectividade e benestar posible.

A xornada de portas abertas ofrécenos o privilexio de recoller moitas observacións das nenas e nenos, das relacións, dos intereses...

A xornada de portas abertas ofrécenos o privilexio de recoller moitas observacións das nenas e nenos, das relacións, dos intereses…

Como o facemos na escola de Sobrado?
Aínda que sabemos que nalgún estudio sobre a adaptación consideran que os menores están adaptados cando están emocionalmente tranquilos, teñen relacións sociais satisfactorias co resto dos amigos e amigas e con nos, ou participan das actividades que se lle propoñen, na escola de Sobrado non estamos totalmente de acordo con esa afirmación, polo que o primeiro que fixemos foi establecer un significado para a adaptación, xa que si non temos un criterio común de escola, non podemos facer a planificación pertinente.
O equipo da escola  considera que as nenas e nenos acadan a adaptación cando se senten libres na escola e cando o espazo lles pertence. Cando saben o que teñen que facer dende que entran, aínda que non o fagan; cando entran con gañas de xogar e están pendentes dos xogos e xoguetes, dos espazos, das sorpresas; e tamén, cando comprenden as normas da escola, aínda que as intenten saltar. Así que, para nos, o período de adaptación é o tempo que se precisa para poder confiar e permanecer con tranquilidade e seguridade na escola. Para acadar a adaptación precisamos pasar por un proceso de familiarización que vai incrementando pouco a pouco e, é
diferente para cada quen.

Uxía está contenta, recorda o ben que o pasou o curso anterior e descobre o que é quen de facer agora.

Uxía está contenta, ten bos recordos da escola e descobre o que é quen de facer agora, que antes non podía.

Que precisamos para permanecer con tranquilidade e seguridade? Cales son os ingredientes?

  • A escola debe ser divertida e interesante, ao mesmo tempo que tranquila e segura. As crianzas deben saber o que ocorre e o que vai pasar. As normas deben ser comprendidas por eles, deben ter significado, non deberán ser impostas.
  • As persoas adultas deben acompañar e facilitar, animar e reforzar, por se alguén o precisa. Observar, non dirixir e non ser protagonistas.
  • Os nenos e nenas deben entender o espazo como seu. Deben ter o poder de decidir e elixir, sentirse únicos, entendidos, aceptados e respectados.
  • A coordinación familia-escola é fundamental.
A información que ofrece a familia é fundamental

A información que ofrece a familia é moi valiosa para levar a cabo a planificación e coñecer as necesidades e intereses.

Cando todo o anterior está claro, comezamos a planificar:

  • Revisamos sempre os documentos da memoria da escola dos outros cursos para evitar repetir erros e centrarnos nas estratexias de mellora que se anotaron. Así que cada planificación é diferente. Cada curso é diferente.

    Que alegría  o reencontro na escola!

    Que alegría o reencontro na escola!

  • Analizamos información que ofrecen as familias durante as entrevistas iniciais e as observacións que fai o propio equipo. Isto danos unha idea xeral dos intereses e necesidades de cada crianza.
  • Coa información anterior organizamos os tempos, os espazos, os materiais, as actividades do cotiá,…sempre tendo en conta os principios e a metodoloxía da nosa escola: exterior todo o ano, o uso de todos os espazos dentro da escola, a liberdade de movementos, o pes descalzos, …
  • Coidamos a planificación das propostas para cada espazo así como os ambientes. Os materiais estarán colocados de xeito atractivo co que garantimos que sexan de interese para todos e todas, e favorecemos un ambiente tranquilo e calmado, coidando o noso ton de voz, cunha música agradable e envolvente e co silencio.

    Izan observando a evolución da hora o primeiro día de setembro. Que ricos os tomatiños!!

    Izan observando a evolución da horta o primeiro día de setembro. Que ricos os tomatiños!!

  • Atendemos ao noso rol de educadores. A nosa posición no espazo é de observación , facilitación e acompañamento. Evitamos o adultocentrismo. A escola é das nenas e dos nenos. Son eles os que dirixen o seu xogo cara aos seus intereses.
  • Calquera día do ano facemos o mesmo recorrido pola escola. Facemos que cada día sexa igual pero diferente. Entramos polos mesmos sitios, facemos as mesmas accións, pero colocamos materiais diferentes.
  • Instamos a que as familias estean dentro da escola dende o primeiro día. Preparamos unhas cadeiras onde deberán estar sentadas. Non deben intervir. Son observadoras e e proporcionan a seguridade que os seus nenos ou nenas precisan. No proceso, imos traballando coa familia para ir acadando pouco a pouco a distancia precisa, e o momento de marchar.
traballamos  coa familia dentro da escola. as incicacións aseguran unha atención individualizada

Traballamos coa familia dentro da escola. As indicacións aseguran unha atención individualizada das nenas e nenos.

 

As veces é necesario o apoio familiar e o reforzo para iniciar o xogo.

As veces é necesario o apoio familiar e o reforzo para iniciar o xogo.

Que resultados imos obtendo:

  • Observamos que cada curso as nenas e nenos de renovación entran con moita seguridade na escola, e diríxense cara aos elementos preparados nos espazos. Como non todos e todas somos iguais, hai quen precisa de un tempiño para soltarse e, que estea a familia dentro favorece o inicio.
  • As familias xa se dan conta cando deben marchar do espazo, trátase dun proceso moi natural.
  • Como facemos o recorrido polos espazos da escola como calquera día do curso, incluído a xornada de portas abertas, os nenos e nenas van recordando e familiarizándose co proceso da escola moi rápido. Xa, no primeiro día do inicio soe haber tanta tranquilidade, que a presenza das familias apenas é necesaria.
Cada un decide a que xogar. As veces solicitan o noso apoio

Cada un decide a que xogar. As veces solicitan o noso apoio

  • Cando inician os nenos e nenas novas, as familias tamén están dentro do espazo. Os seus fillos e fillas soen observar antes de actuar. Animamos e reforzamos cada achegamento. Os nenos e nenas de renovación, teñen curiosidade polas nenas e nenos novos, aínda que están mais centrados en desfrutar e xogar cos elementos das propostas presentadas.
  • Coa coordinación entre a familia e o equipo vanse levando a cabo estratexias favorecedoras da incorporación, e a continuidade ou non da familia dentro da escola.

Temos en conta que os horarios de inicio están centrados a partires dos momentos de mais interese para eles, así si lles gusta comer, iniciamos o tempo na escola un rato antes e despois de esa acción que tanto lles interesa. Si lles gusta xogar no exterior, un ratiño antes e despois. Nunca hai moitas familias xuntas ao mesmo tempo, acadando mais efectividade. A estancia na escola vaise incrementando paulatinamente.

Ten curiosidade polo divertido xogo que fan os nenos e nenas que levan mais tempo na escola.

Triana ten curiosidade polo divertido xogo que fan os nenos e nenas que levan mais tempo na escola.

  • A medida que imos avanzando na progresión de accións do cotiá, as nenas e nenos van comprendendo o funcionamento da escola sendo de vital importancia a colaboración das amigas e amigos dos cursos anteriores, xa que van vendo o xeito de facer.

    Ian desfruta moito no exterior. A súa xornada de adaptación planificase ao redor dese momento.

    Ian desfruta moito no exterior. A súa xornada de adaptación planificase ao redor dese momento.

  • Podemos dicir que en moi pouquiños días xa está asumido o proceso. Hai veces que queda algunha cuestión que se vai traballando coa familia para favorecelo.
    Daniel inicia o xogo dende unha posición natural.

    Daniel inicia o xogo dende unha posición natural.

    O equipo da escola de Sobrado fai, dende os inicios de curso, unha pequena reunión diaria onde se poñen en común as observacións que durante a xornada se fixeron. Estas observacións fan referencia ás nenas e aos nenos, en relación ao seu xogo, ás relacións establecidas entre elas, eles e nos, os conflitos que se produciron e a súa resolución, a autonomía que posúen nas actividades do cotiá, … pero tamén analizamos a adecuación das propostas presentadas ou a organización dos espazos e dos tempos, sen esquecer o propio traballo en equipo e a coordinación que temos entre nos tratando de establecer melloras que beneficien ás crianzas e a unha escola calmada e tranquila.

    Poder xogar no exterior a diario favorece a confianza de Diego na escola.

    Poder xogar no exterior a diario favorece a confianza de Diego na escola.

Esperamos que esta información axude  a acadar un proceso de familiarización o mais doado posible.

Para botar unha ollada:

http://www.pequefelicidad.com/2015/09/el-periodo-de-adaptacion-escolar-que.html

 

Orgullo de escola!!!

Parece mentira. Como pasa o tempo. Xa van alá dous cursos. Canto camiño andado e canto falta por andar. Un camiño cheo de aprendizaxe, ás veces mais doada e outras veces mais dificultosa, pero sempre con moita ilusión. Ilusión por facer doutro xeito. Ilusión por mudar a idea tradicional do traballo coa infancia. Ilusión por centrarnos nas capacidades e nas posibilidades. E aprender a mirar. Ilusión por traballar en conxunto. Por aportar en conxunto familia e escola. E sumar. E construír. Ilusión por facer unha escola da que sentir orgullo. Ilusión por compartir escola. Ilusión por aprender e mellorar.

Lois e Pablo con nós. Agradecementos pola visita, pola escoita e reforzo, pola valoración e polas ideas.

Lois e Pablo con nós. Agradecementos pola visita, pola escoita e reforzo, pola valoración e polas ideas.

Desexámosvos un feliz verán, que sexa moi proveitoso para desfrutar, descansar e cargarse de enerxía. Deixámosvos un vídeo demostrativo.

Ata setembro!!!

 

Déixovos o meu tesouro!!!

A familia observa dende a periferia.

A familia observa dende a periferia.

Algunhas familias téñeno máis claro. Outras familias non o teñen tanto. Pero o que soe ser común, é a dificultade de tomar a decisión. Supón un impacto emocional moi importante nas familias separarse das fillas e fillos. O equipo educativo da escola de Sobrado, non o esquece, e teno moi en conta, así que, pretende crear oportunidades que intenten minimizar ese impacto emocional.

 

A familia observa sen interromper. Só observar e desfrutar.

A familia observa sen interromper. Só observar e desfrutar.

Dende os inicios consideramos que as familias deben estar dentro da escola. Se poden. Cando desexen. En calquera dos seus espazos durante todo o curso escolar. Ofrecemos unha escola aberta. Teñen a posibilidade de ver como xogan, aprenden e interactúan os seus fillos e fillas. Poden coñecer e entender mellor o noso plantexamento educativo. Observan outro modo de facer, fonte de iniciativas para levar a cabo no fogar. E, o mais importante, abrir as portas da escola xera confianza e tranquilidade.

As veces temos sorte, e invítanos a formar parte do seu xogo.

As veces temos sorte, e invítanos a formar parte do seu xogo.

De todas formas, cada día estamos pendentes de establecer contactos cotiás coas familias. Cando chegan, recibindo información relevante para a xornada dos seus fillos e fillas na escola. Comprendendo a situación e axustando as accións. Cando se van, ofrecendo información que reflicta o mais salientable da xornada: ocorrencias, logros, retos, dificultades, relacións, xogos, oportunidades.

 

A familia ofrece información sobre aspectos relevantes para a xornada.

A familia ofrece información sobre aspectos relevantes para a xornada.

Para que as familias poidan desfrutar do que as nenas e nenos fan na escola de Sobrado, o equipo decidiu levar a cabo a tarefa de clasificar e seleccionar as fotos e vídeos que se sacan a diario, por mes, de cada unha das nenas e nenos da escola, que ademais son usadas para apoiar, documentar, valorar, avaliar, e establecer estratexias, que axuden a mellorar o funcionamento da escola, e o benestar das nenas e dos nenos.
Entendemos que a relación familia e escola non ten que reducirse á informacións fisiolóxicas, achegas ou recados. Isto xa vai apuntado na axenda.
A escola é moito máis!

* Algo que percibimos, sentimos, observamos … pode ser o elemento iniciador da estratexia transformadora

Creamos o presente blogue coa intención de poder compartir o noso proxecto educativo. Dar a coñecer como vemos a infancia, como entendemos o papel de docente de infantil, ou como entendemos a escola, eran os nosos obxectivos. Pensamos que as persoas destinatarias serían as familias e o entorno do concello de Sobrado pero, pouco a pouco, empezamos a recibir mensaxes de seguimento por parte de outras escolas e profesionais da nosa rede, de estudantes da Educación Infantil, e outras persoas con inquedanzas sobre o primeiro ciclo da educación infantil.

alumnado do CIFP Ánxel Casal-Montealto.

Alumnado do CIFP Ánxel Casal-Montealto.  Moitísimas grazas polo voso interese e atención.

A intencionalidade do blogue está, polo tanto, obtendo resultados. Estamos compartindo o noso xeito de traballar (e un pouco o noso xeito de ser). Pero o obxectivo non só é compartir, tamén é influír para que se produzan cambios nas miradas das familias cara os seus fillos e fillas, cara a escola e cara a nosa profesionalidade, e cambios nos profesionais da educación infantil. Tratamos de amosar que se pode facer. Que non veñen dados. Que non é doado. Que hai que construílo. Que todas e todos temos que aprender, errar, avaliar, probar, observar. Que é un constante e dinámico proceso de construción. Que a fórmula máxica é contar con mente aberta, motivación e implicación.

Menos mal que as temos a elas e a eles para recordar como se debe mirar para entender,  e  como se debe esperar. Observar e aprender.

 

Moitas veces as presas, as tensións, as presións, os tempos,… poden facer que nos esquezamos, pero pode ocorrer que algo que escoitamos, algo que vemos, algo que oímos, algo que percibimos, algo que sentimos, algo que lemos … se converta no elemento iniciador da estratexia transformadora.

O poder de transformación que exerce un libro

O poder de transformación que exerce un libro (JORGE MENDEZ BLAKE)

Para saber mais: http://culturainquieta.com/es/arte/instalaciones/item/13535-una-audaz-instalacion-demuestra-el-poder-de-transformacion-que-puede-tener-un-libro.html

* A observación e a recollida de información: o primeiro paso

 

Observación dun xogo compartido no exterior. Falan das posibilidades e da pertinencia

Observación dun xogo compartido no exterior. Falan das posibilidades e da pertinencia

Tentamos avanzar cara un tipo de escola onde se faga un continuo esforzo na personalización da resposta educativa, con ofrecementos variados, interaccións individualizadas e con marxe de actuación e elección das nenas e nenos. Para poder levar a cabo unha resposta educativa axeitada debemos antes coñecer o que se precisa, e a mellor forma de facelo é mediante a observación.

 O interese polos agochos fai que se faga un  para unha das salas de xogo interior

Hai interese polos agochos, un para o interior

Outro agocho tamén para o exterior

Outro agocho tamén para o exterior

Anotamos nos nosos documentos de centro que a observación sería a ferramenta básica do noso traballo. O método para obter información que nos axudaría a planificar, poñer en marcha, avaliar e facer seguimento, de calquera aspecto da escola.

A observación das miradas das familias no período de familiarización

A observación das miradas das familias no proceso de familiarización

Iniciamos a observación no proceso de familiarización. Momento no que intentamos estar dispoñibles para as nenas e nenos. Nós somos observadores e esperamos a que eles inicien o intercambio. Intentamos demostrarlles que estamos interesados en eles e elas, e que comprendemos a situación. As nenas e nenos van comunicando os seus intereses, as súas necesidades, os seus gustos. A partir de estas primeiras experiencias vamos planificando os espazos, os tempos, os materiais.

Observación da dispoñibilidade do equipo no crítico período de familiarización á escola

Observación da dispoñibilidade do equipo no crítico período de familiarización á escola

A medida que vai pasando o tempo e ao longo do curso, seguimos na escola facendo observacións e rexistrándoas. Observamos todo o rato, como facemos na vida mesma. Solo que a observación que facemos na escola é unha observación consciente e dirixida, ten unha finalidade. Esa finalidade é a de proporcionar estratexias educativas que lles axuden na adquisición das habilidades necesarias para o seu desenvolvemento harmónico e integral, que xunto a información que obtemos das familias, axúdanos a intervir de xeito coherente e en conxunto, en beneficio dos nenos e das nenas, para ir da man a familia e a escola.

Se  o precisan proporciónaselles envoltura para o inicio

Se o precisan proporciónaselles envoltura para o inicio

O afecto necesario para unha boa xornada

O afecto necesario para unha boa xornada

Na escola de Sobrado decidimos facer observacións por momentos da escola. Así, observamos como se fan as acollidas e despedidas coas familias, o momento de xogo e de interacción, e os momentos de de hixiene, comida ou sono. Centramos a nosa atención especificamente en aspectos motores, lúdicos, sociais, comunicativos e calquera outro que consideremos relevante e que poida influír no desenvolvemento dos nenos e nenas.

Cando se inicia a sesta na escola precisamos acompañamento e que os expertos nos conten

Cando se inicia a sesta na escola precisamos acompañamento  e explicacións dos nenos e nenas expertas 

O comedor e o tentempé son os momentos mais coidados.Que ben senta facer unha comida tranquila!

O comedor e o tentempé son os momentos mais coidados.Que ben senta facer unha comida tranquila!

A observación da autonomía e o compartir no momento de hixiene.

A observación da autonomía e o compartir no momento de hixiene.

Para levar a cabo a observación na escola de Sobrado o equipo intenta non intervir, agás nos reclamen, ou sexa convinte. As persoas adultas observamos e recollemos información mediante vídeos ou fotografías, tendo en conta a non interrupción das accións que están levando a cabo as nenas e os nenos. Ao final de cada xornada expoñemos, nunha pequena reunión, os aspectos mais relevantes do día, que recollemos nos documentos de rexistro e anecdotario.

 Cóntannos o que facían observando a súa propia imaxe

Cóntannos o que facían observando a súa propia imaxe

Con toda esta información planificamos as propostas e as estratexias a levar a cabo. Todo o que observamos danos información para tomar decisións sobre aspectos relativos ao noso rol de educadores, a adecuación dos espazos e materiais, as preferencias, as necesidades, as carencias, os logros, os retos, os tempos, os apoios, as comunicacións,…e en definitiva, danos pé a establecer estratexias transformadoras.

elas e eles experimentan e víveno...

Elas e eles experimentan e víveno…

...logo represéntano

…logo represéntano.

A observación é unha técnica que na nosa escola levamos practicando dende os inicios, e que consideramos que vai mellorando coa práctica. Tratamos que sexa obxectiva, e que se centre en feitos, sen prexuízos, por iso a compartimos entre a parella educativa a diario.

Observamos aos nosos amigos e amigas

Observamos aos nosos amigos e amigas…

 

...dende calquera altura

…dende calquera altura!!

Nun principio considerabamos que íamos a ser nós, como equipo educativo, as persoas observadoras, pero, démonos conta que todos e todas somos á vez suxeitos que observan e obxectos da observación.

Todos e todas observamos a todas e todos. Así, observamos aos nenos e nenas, que á súa vez, nos observan a nos; observamos ás familias, que nos observan a nos, aos seus fillas e fillos, e a relación que teñen con nos; observámonos entre os membros do equipo de traballo; obsérvannos as persoas que forman parte da comunidade educativa, e nos tamén os observamos a eles e elas. É, polo tanto, un mundo de observacións recíprocas, que serán tratadas en futuras entradas deste blogue.

Con paus xogaban a cabalos e fixemos os cabalos...

Con paus xogaban a cabalos e fixemos os cabalos…

... tiñan interese polo que había dentro do moble e fixemos espazos de xogo dentro...

… tiñan interese polo que había dentro do moble e fixemos espazos de xogo dentro…

...precisaban apoio e cun pau solucionouse...

…precisaban apoio e cun pau, solucionouse…

Caixóns para abrir

Caixóns para abrir, teñen moito éxito

O xoguete mais interesante

O xoguete mais interesante

Como profesionais da educación infantil, sabemos que debemos velar polo desenvolvemento físico, afectivo, social e intelectual das nenas e nenos, da nosa escola, en estreita colaboración coas familias, pero non só iso, senón que tamén deberemos ter en conta a planificación educativa, a organización dos tempos e traballo do equipo e as interrelacións coas familias e a comunidade. Debemos, polo tanto, estar capacitados para facer observacións e decidir en que nos debemos centrar.

* MESMAS OPORTUNIDADES ?

formamos parte da proposta

formamos parte da proposta

As mulleres son a metade da poboación mundial, a pesar diso, as oportunidades económicas, de educación, de saúde, son desiguais. No ámbito laboral, as mulleres cobran menos que os homes, e ocupan menos postos de responsabilidade. Ademais, o reparto das tarefas da casa recae en maior medida sobre as mulleres e, por último, o mais arrepiante, é que non cesan os datos sobre violencias machistas en calquera estrato social e en calquera idade, incrementándose cada vez mais en parellas de adolescentes, acabando en asasinatos en moitas ocasións.

Como sociedade debemos preguntarnos:  que está a pasar?, que estamos facendo mal?, que debemos corrixir?, que podo facer eu como membro da sociedade para frear esas situacións?, que podo aportar?

Pensemos que ocorre dende os inicios:

Aínda que as nenas e os nenos nacen iguais, dende o momento de nacemento reciben unha serie de respostas familiares e do entorno diferentes segundo o seu sexo. As veces é consciente, e moitas veces é inconsciente. Esas respostas diferentes chámanse estereotipos de xénero. As consecuencias dos estereotipos de xénero son múltiples e moi negativas a nivel individual e a nivel social, xa que se transmite un modelo de home e muller determinadas, cuns xeitos concretos de comportarse que non son igualitarios, polo tanto, a sociedade non é igualitaria. Esa diferenciación inflúe moi negativamente no desenvolvemento de ambos, neno e nena, como persoas íntegras, pero moi especialmente no desenvolvemento das nenas, que son as que levan a peor parte.

Vexamos este vídeo: El desafío de la igualdad

As familias e a escola temos moitísima responsabilidade. Somos os primeiros axentes socializadores das nenas e dos nenos.

“Realizáronse múltiples experimentos con bebés que demostran como os adultos se comportan de forma diferente con eles dependendo de cal sexa o seu sexo. Por exemplo:

John Nicholson, autor de Homes e Mulleres, ata que punto son diferentes?, realizou o seguinte experimento: saíu á rúa cun bebé que sempre era o mesmo, ao primeiro presentou como “neno”. Os adxectivos recibidos foron “robusto”, “descarado”, “traveso” e “forte”. Pero na seguinte saída, en que o fixo como “nena”, os cualificativos foron “doce”, “preciosa”, “fermosa” e “encantadora”.

Outro experimento, realizado esta vez na Universidade de Sussex por Smith e Lloyd, consistiu en pedir a un total de trinta e dúas mulleres que xogasen cun bebé e observasen o seu comportamento. Cando se lles presentaba como “unha bebita”, a maioría escollía unha boneca pra interactuar con ela. E cando se lles dicía que era “un bebito”, elixían un martelo. Pero o máis revelador foi que cando o suposto neno daba mostras de inquietude, interpretábano como ganas de xogar a outra cousa. No caso da nena, entenderon que estaba enfadada e tentaban tranquilizala esmagándoa entre os seus brazos.

Estas e outras investigacións demostran que as expectativas dos adultos determinan a forma de relacionarse cos bebés en función do sexo.”

Mais aló do azul e do rosa, como previr a desigualdade de xénero e a violencia machista dende a familia. Ana Torres Jack.

Debemos estar alerta ante as sinais que manteñan eses estereotipos de xénero, rexeitando calquera tipo de desigualdade por razóns de sexo, e velar por unha educación integral e igualitaria das nenas e dos nenos, velar pola coeducación.

Coeducación:

Que facemos na escola de Sobrado para romper coa desigualdade?

Coeducar, e tratar, na medida das nosas posibilidades, de romper con calquera estereotipo de xénero que observemos na nosa práctica docente, observar o trato e as expectativas das familias sobre os seus fillos e fillas,  calquera aspecto da comunidade educativa e do entorno que reflicta desigualdade, e intervir .

lidero o xogo

lidero o xogo

Se non o fixéramos así, a educación sería mixta. E na escola mixta, aprenden a integrar os roles que a sociedade prescribe para cada xénero, polo tanto trátase dunha educación con estereotipos, onde prevalece o masculino.

colaboración na limpeza

colaboración na limpeza

Na nosa escola coeducamos. Enriquecemos coas achegas femininas, as emocións e o empoderamento, que teñen un enorme valor. Educamos para ser persoas íntegras.

Nos nosos documentos de centro está recollida a coeducación. Esta afecta ao conxunto dos elementos humanos e materiais que forman parte da escola.

facemos equipo: un agarra o bote e o outro fai música

facemos equipo: un agarra o bote e o outro fai música

En liñas xerais podemos dicir que tratamos de poñer en valor as potencialidades das nenas, aumentando a súa seguridade, e a súa autoestima. Velamos por que xoguen a todos os xogos e en todas as propostas e, que tomen un papel activo nas mesmas. Coidamos que ocupen os espazos centrais, interiores e exteriores da escola, centrándonos especialmente naquelas que teñen mais dificultades en superar retos motores, ensuciarse; fomentamos a liberdade de movementos e animamos a probar experiencias. Acostumamos preguntarlles, e solicitamos, e respectamos a súa resposta, dándolle un papel activo na escola. Practicamos nas situacións que podemos coas respostas “non me gusta” e “non quero”.

facemos chuvia coas xestas

facemos chuvia coas xestas

Por outra banda, entre outras actuacións, esforzámonos en diminuír as respostas agresivas dos nenos, falándolles moi baixiño e solicitando que nos miren á cara cando lles falamos. Potenciamos a escoita activa e traballamos a tolerancia á frustración. Axudamos a que usen palabras para solicitar o que desexan e fomentamos que practiquen agarimos cara aos outros e outras. Dámoslle a oportunidade de xogar na periferia e desfrutar sen ser os protagonistas. Potenciamos e valoramos as solicitudes de colaboración, a tranquilidade e a aceptación da adversidade, o afecto, as emocións e as relacións persoais.

canto nos queremos!

canto nos queremos!

Tratamos de usar a linguaxe inclusiva oral e na escrita, e estamos pendentes de coidar as nosas expresións, minimizando o uso de diminutivos coas nenas, así como un ton de voz de mimo, e tratamos de utilizar cualificativos referidos á súa valentía, ás capacidades de facer por elas mesmas, e o poder de decisión, e pola contra, cos nenos tratamos de ofrecerlle expresións que enfaticen comportamentos de sensibilidade, evitamos usar cualificativos cos nenos que impliquen prepotencia, rompendo os papeis tradicionais.

afectividade mediante o tacto

afectividade mediante o tacto

Contámoslles contos con personaxes nos que os modelos ofrecen comportamentos non estereotipados, facendo que se convertan en axentes de cambio da desigualdade, e se caen nas nosas mans contos tradicionais, tratamos de “destripalos” para mudar o valor de cada un dos sexos, ofrecendo diferentes posibilidades e condutas alternativas ás tradicionais.

no centro da proposta

no centro da proposta

Os materiais, os espazos, os tempos, mesmo as nosas funcións na escola están pensadas desde esa perspectiva de xénero que axudan a romper, co noso pequeno grao de area, eses estereotipos que tanto dano fan á sociedade en xeral, e ás mulleres e ás nenas en particular.

observo e desfruto dos movementos da pequen

observo e desfruto dos movementos da pequena

Non hai que esquecer que as familias son o elemento clave. Dende a escola intentamos compartir con elas educación das súas fillas e fillos aportando unha visión coeducativa, a través dos encontros informais, das titorías e documentación que permita avanzar con calidade neste senso.

colaboración activa no xogo

colaboración activa no xogo

Ademais ao formar parte dunha sociedade, tratamos de influír no entorno, fomentando a linguaxe non sexista e inclusiva, facendo as nosas achegas e divulgando que o que non se nomea non existe: ás nenas hai que nomealas.

Lembrade:

“En lugar de dicirlle á túa filla que é unha princesa…proba a dicirlle que é: intelixente, líder, campioa, creativa, forte, valente, loitadora, capaz…

En lugar de dicirlle ao teu fillo que é un campión…proba a dicirlle que é sensible, encantador, tenro, xusto, solidario, colaborador, artista…”

Mais aló do azul e do rosa, como previr a desigualdade de xénero e a violencia machista dende a familia. Ana Torres Jack.

Moito mais temos que facer!!!

Para saber mais:

http://www.inmujer.gob.es/areasTematicas/educacion/programas/docs/130PpropCoeducacion.pdf

https://especialistaenigualdad.blogspot.com.es/2014/03/mitos-y-verdades-sobre-el-8-de-marzo.html

https://www.youtube.com/watch?v=C1bI0UkhmQA

https://www.youtube.com/watch?v=K_9Ab3b3Vrk

https://www.youtube.com/watch?v=FxY79rz4xWA

* A importancia do exterior

Primeiros de Febreiro na escola de Sobrado

Primeiros de Febreiro na escola de Sobrado

Anotamos nos documentos de centro que potenciaríamos na nosa escola o xogo no exterior tódolos días do ano, sen importar a climatoloxía, posto que sabemos que xogar ao aire libre é tan importante como durmir.

 

comedor exterior en xaneiro

Comedor exterior en xaneiro

Un descanso na sombra no exterior

Un descanso na sombra no exterior

Que as nenas e nenos xoguen no exterior ofrécelle moitos beneficios.

É un dos principais espazos para que as nenas e os nenos se desenvolvan física e socialmente. Xogar no exterior da a posibilidade de explorar e moverse, accións básicas para aprender sobre o mundo que as rodea. Ademais, estar en contacto coa natureza fortalece o sistema de comportamento, xa que fomenta a creatividade, a adaptación ás diferentes situacións, seguridade, o interese e a motivación, sensibilidade, habilidades comunicativas e socioafectivas. Tamén fai que se fortaleza o sistema inmunolóxico, xa que cando están en espazos cerrados e con pouca ventilación é un caldo estupendo para a propagación de virus.

Descubrindo a neve

Descubrindo a neve

Explorando co xeo

Explorando co xeo

Como o exterior é tan importante para o benestar e o desenvolvemento das nenas e dos nenos, é un dos principios metodolóxicos da escola de Sobrado.

 

Desprazandose cara a neve

Desprazándose cara a neve

Aprendendo a camiñar sobre a neve

Aprendendo a camiñar sobre a neve

O espazo exterior planifícase do mesmo xeito que os demais espazos da escola, dando igual, polo tanto, a climatoloxía, que chova, que faga vento, que neve, que faga sol, que sexa inverno, outono, primavera ou verán, aínda que, adquire mais protagonismo cando vai bo tempo, xa que ademais do xogo, a maior parte das actividades do cotiá son feitas no exterior, como o descanso, o tentempé ou ben o xantar, e, o coidado e mantemento da horta da escola.

A meteoroloxía regálanos situacións inesquecibles e con moitísimas posibilidades, así que cun mínimo complemento xa temos propostas divertidas e diferenciadas, tan só hai que esperar a acción e o interese que provocarán nas crianzas.

Como en calquera outra acción que se leve a cabo na escola contamos coa decisión dos nenos e nenas para saír, ou quedar no interior, polo que se planifican estratexias organizativas flexibles, e lévanse a cabo unha presentación dos espazos que provoquen o máximo interese e que sexan ricos en experiencias de xogo, variados e que atendan á diversidade de intereses e idades.

Algunhas familias ou mesmo profesionais cuestionan o xogo no exterior. Consideran que é propicio á suciedade, á inseguridade, e ás enfermidades, obviando os beneficios que aportan. Dende a escola intentamos facerlles entender, e argumentamos coas estratexias que se levan a cabo: poñer roupa e calzado axeitado para o exterior, unha rápida, organizada e individualizada hixiene das nenas e nenos, e outras …

Mudándonos despois de vir do exterior

Mudándonos despois de vir do exterior

Saír ao exterior é un gran esforzo para os profesionais. Requírese unha boa organización entre o equipo educativo. É mais doado quedarse dentro da escola xa que así os nenos e nenas apenas se ensucian, non é necesario mudalos por completo, tampouco é preciso andar vestíndoos e desvestíndoos, ou andar planificando zonas para iso, tampouco co calzado, e menos estar pensando nas propostas lúdicas do exterior, tendo xa bastante que organizar no interior, pero,… deixaríamos ás nosas nenas e nenos sen eses beneficios? Na escola de Sobrado apostamos decididamente polo desfrute da Natureza durante calquera época do ano.

Achegamos unha nova de interese, e esperemos que vos guste: Los pediatras ‘recetan’ naturaleza y juegos al aire libre para mejorar la salud”:

http://www.elmundo.es/ciencia-y-salud/salud/2017/12/03/5a2156c7ca4741e4288b45a7.html

Moito exterior e moita saúde.

Ata a próxima!!!!

* Sen zapatos na escola

 

IMG_4203

A decisión de poder andar descalzos na escola de Sobrado aparece xa nos primeiros días da nova reapertura da escola, alá por setembro do 2016. Compártese entre o equipo as sensacións de calma e tranquilidade que se experimentou ao observar nunha das escolas desta rede, a algunha compañeira referente, sen calzado na súa escola. As connotacións que transcendían dese feito eran moitas. A mais importante: unha práctica educativa diferente.

IMG_5896

Na escola de Sobrado tamén o queremos  levar a cabo. Andar descalzos na nosa escola significa: 

Comodidade: Moitas persoas adultas sacamos os zapatos cando chegamos á casa, despois dunha dura xornada de traballo, nos espazos de confianza, onde estamos seguros, onde gozamos… sacar os zapatos significa poñerse cómodos, estar a gusto, estar seguros, polo que na escola de Sobrado decidimos que esa era unha práctica interesante para permitir.

preparamos os pes para entrar na escola

Preparamos os pes para entrar na escola

Respecto e hixiene: a escola é das nenas e dos nenos, e o chan da escola é o espazo privilexiado de xogo. Respectamos o seu espazo cando andamos por el sen zapatos, con calcetíns, cun calzado especial ou mesmo con calzas cubrezapatos, si estamos pouco tempo. Alí déitanse, corren, poñen as mans, os pes, e incluso a boca, e convén que estea limpo, polo que suxerimos ás familias que anden tamén sen zapatos, que respecten esa práctica. Cando saímos ao exterior, que o soemos facer todos os días sen importar a climatoloxía, utilizamos botas. Tamén temos un lugar planificado para iso.

as familias sen zapatos dentro da escola

sen quitarnos os zapatos non entramos no espazo de xogo

Sen quitarnos os zapatos, non entramos no espazo de xogo

Experimentación: Aos nenos e nenas gústalles quitar os zapatos, ou incluso os calcetíns. É un modo de experimentar co seu corpo. Tamén se sente cos pes. E cando se lles e priva desa experimentación, estáselle eliminando a posibilidade de adquirir novas sensacións e experiencias que contribúen dun modo moi importante ao seu desenvolvemento.

20180109_10343620180129_103633
Saúde e benestar: andar descalzos ou mellor sen calzado, asegura o fortalecemento e seguridade dos seus movementos. Seguro que con zapatos anda mais rápido e mellor, pero non é real. Non temos presa.

IMG_394520180112_101021
Cal é a razón pola que en moitas escolas e moitas familias estean empeñadas en que os nenos e nenas anden calzados?
As respostas mais comúns están baseadas en mitos.
Antes dicíase que os pes tiñan un mellor desenvolvemento cando se levaba calzado dende moi pequenos. Hoxe en día sábese que, andar descalzos ofrece moitos beneficios como a corrección dos desequilibrios nos movementos, fortalece os pes, os seus músculos e articulacións, mellora o equilibrio, entre outros.

pintar cos pes

experimentar cos pes

Experimentar cos pes

Outra razón pola que algunhas persoas adultas se empeñan en que estean calzados é para que non se arrefríen. Nada mais lonxe da realidade. As persoas expertas aseguran que os arrefriados veñen cando ocorren á vez, virus con frío, no tracto respiratorio. Nada que ver teñen os pes, de tódolos xeitos cuns calcetíns quentiños estaría todo solucionado.

IMG_5413probando calzado dos adultos
Como docentes, non ter que estar pendentes do calzado ou dos pes descalzos das nenas e dos nenos e poder centrarse no importante, axuda a mellorar a nosa profesionalidade.

Aquí vos deixamos algunha documentación e páxinas de interese:

http://revistas.ucm.es/index.php/RICP/article/view/RICP0707120027A/18634

(DESCARGADE O FICHEIRO PDF )

https://www.bebesymas.com/desarrollo/ninos-descalzos-mas-inteligentes-y-sobre-todo-mas-felices

http://elblogdelpodologo.com/category/bebes/

https://mejorconsalud.com/beneficios-de-caminar-descalzo-que-desconocias/

https://babytribu.com/la-importancia-peques-desclazos/