Arquivos da etiqueta: xogo simbólico

GRANDES FORMATOS 2013. O xogo na escola infantil 0-3: O pensamento simbólico

Hoxe compartimos con vós algunhas ideas da xornada formativa O xogo na escola infantil 0-3: O pensamento simbólico. Nesta ocasión, acompañounos Elena Lobo Aleu, psicóloga e orientadora do equipo de atención temperá de Torrelodones, da Comunidade Autónoma de Madrid, que compartiu unha conferencia na que afondou no fantástico mundo do xogo.

o_xogo_na_ei_0-3_o_mundo_da_heuristica_e_o_pensamento_simbolico_foto_n_21_12_copiar

O xogo nos máis pequenos é unha necesidade, é a actividade fundamental que debemos favorecer e provocar, observar e escoitar. Forma parte da condición do ser humano, polo que o consideramos como unha conducta espontánea que move ás nenas e nenos a interactuar cos demais e cos obxectos por curiosidade innata e polo simple pracer de facelo. DSC_1724_copiar

A esencia deste tipo de xogos de imitación está na capacidade de simbolizar, isto é, de crear situacións mentais e combinar feitos reais con feitos imaxinarios, caracterizándose por un tipo de asimilación, asimilación do real ao eu.

 Que é o xogo simbólico?

É experiencia vital. Posibilítalle aos nenos/as transformar, crear outros mundos, vivir outras vidas, xogar a ser outros e, en definitiva, a saber que existen formas de pensar e sentir diferentes á propia.

Ten un papel moi importante no desenvolvemento da personalidade e de moitas das súas habilidades: cognitivas, sociais, comunicativas ou afectivas.

A escola é o lugar onde tamén se aprende a vivir,  e o xogo simbólico é un espazo de ensaio para a aprendizaxe da vida. Simbolizar, representar, ser quen non son para aprender a ser quen son.

Cal é a súa finalidade?

As nenas e nenos xogan por pracer, para expresar agresividade, para controlar a ansiedade, para adquirir experiencias, para establecer contactos sociais, para integrar a súa personalidade, para comunicarse cos demais, expresar sentimentos,….

Xogar é aprender a ser libres. Os nenos e as nenas necesitan liberdade para decidir o seu xogo. Tradicionalmente os/as profesionais solemos utilizar unha metodoloxía moi directiva no xogo, sendo fundamental que os/as pequenos/as teñan liberdade para decidir, o como e a que xogar nun marco de propostas variadas.

Cal é o papel do adulto?

Debe ser o de planificar, organizar, observar, facer un seguemento e documentar, así como interpretar e valorar todo o observado. Os adultos só participarrán no xogo cando sexa necesario,  facilitando axudas puntuais cando se precisen para establecer determinados límites, animar ou motivar á algún pequeno ou pequena, reorganizar materiais, etc.

Que precisan para xogar?

1. Un espazo seguro e pracenteiro. Que lle permita o contacto ocular e cercanía corporal co adulto. Un ambiente ordenado, tranquilo, non ríxido.

Algunhas orientacións para as distintas etapas do desenvolvemento

  • Etapa 0-1: centrado na exploración multisensorial e motriz.
  • Etapa 1-2: espazos facilitadores das novas necesidades de maior movemento e exploración.
  • Etapa 2-3: incorporación de espazos mais variados para a simbolización – socialización.
  1. Un tempo propio. Mentres dure o seu interese polo xogo e respectando o ritmo individual de cada nena e neno.

En canto aos materiais

É moi importante facilitarlles distintos tipos de materiais, tanto representativos como non representativos, ás veces un material non representativo como pode ser unha folla, un pau ou unha tea, ofrécenlle ao neno infinitas posibilidades de xogo creativo. Estes materiais débense presentar de xeito atractivo e motivador.

Os xoguetes non son os provocadores do xogo, o xogo é unha manifestación do seu mundo interior.

  • Etapa 0-1: Observación e manipulación. Diversidade de texturas, olores, sabores, sons, e posibilidades móbiles, así como espello para poder observarse, recoñecerse. A exploración e xogo co propio corpo.
  • Etapa 1-2: Materiais múltiples e variados para manipular, explorar e experimentar, de refugallo, da natureza, do contorno, etc..
  • Etapa 2-3: Xoguetes que favorezan a actividade simbólica ( reproduccións do mundo familiar, oficios, animais, transportes, imaxes, historias, contos , obxectos reais da vida cotiá, da hixiene, da natureza, marionetas, disfraces , materiais para modelar, construir e destruir, apilar,….

Frases para pensar:                           Xogando para vivir, vivir para xogar.”

                                        “ Mente e corazón abertos, guiados polas necesidades do neno”

                                                                                “ Menos é máis.”